1    مرضیه بخشیان   فرهنگ اشارات در دیوان اثیرالدین اخسیکتی 901  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حسین آذر پیوند   عبدالرضا مدرس زاده   1390/11/16 

 2    الهام بهادری جهرمی   فرهنگ لغات، اصطلاحات و ترکیبات قصاید اثیرالدین اخسیکتی 901  کارشناسی ارشد ناپیوسته  غلامرضا رحیمی ششده   عبدالرحیم ثابت    

 3    فرزاد نوری   شرح بیست قصیده از دیوان اثیرالدین اخسیکتی 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  سید محمود انواری   حسین خوشکباری ایریلو   04/07/1390 

 4    محمدرضا حسنی جعفرابادی   فرهنگ واژگان ، ترکیبات،اصطلاحات و اعلام دیوان اثیرالدیناخسیکتی تا پایان حرف س 911  کارشناسی ارشد ناپیوسته  زهرا سیدیزدی   جلیل شاکری   1391/08/

  1    حمیدرضا حاتمی ماسوله    تحلیل سبکی اشعار سلمان هراتی  862  کارشناسی ارشد ناپیوسته  فیروز فاضلی   قاسم انصاری   7/8/88  

 2    حوریه کردی نژاد   تجلی موسیقی در اشعار"قیصرامین پور،سیدحسن حسینیوسلمان هراتی"(بانگاهی به جنبه های ساختاری و محتوایی)  892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  عباسعلی مقصودلو استرآبادی   محمدطاهر لبافچی   30/11/1390 

 3    یزدان گرجی نژاد   بررسی و مقایسه عنصر اعتراض در اشعار سلمان هراتی و طاهره صفارزاده  902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حسین منصوریان   مهرعلی یزدانپناه   20/06/1391 

 4    سرور واعظ زاده   : شناسایی وتبیین ویژگی های زبانی در اشعارسلمان هراتی  902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حسین قاسمی   حسین منصوریان   19/06/1391 

 5    حسین برومند   بررسی موضوعی اثار سلمان هراتی  842  کارشناسی ارشد ناپیوسته  مسعود روحانی   علی اوسط خانجانی   30/5/85  

 1    یاسر اسمعلی قریب کندی   بررسی دوگانگی، تاثر و تبلور فرم و نماد در دیوان فروغ فرخزاد 901  کارشناسی ارشد ناپیوسته  عبدالناصر نظریانی  احمد فرشبافیان صافی   1391.06.29 

 2    مریم عبادی آسایش   بررسی تطبیقی اشعار آخر سیلویاپلاث و فروغ فرخزاد در حیطه مضامین مرگ، حیات مجدد و مادر بر اساس نقد اسطوره ای فمینیستی 832  کارشناسی ارشد ناپیوسته  ابوالفضل رمضانی   لیلی جمالی   85.5.16  

 3    مهدی رضا کمالی   مقایسه تطبیقی شعر سهراب سپهری وفروغ فرخزاد 852  کارشناسی ارشد ناپیوسته  سعید قشقائی   سید کاظم موسوی   30/11/86  

 4    سارا عسکری زاده   بررسی انواع تشبیه در دیوان فروغ فرخزاد 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  عبدالعزیز شبانی   اطلس اثنی عشر    

 5    حسن ذبیحی   بررسی وتطبیق شعر سهراب سپهری با فروغ فرخزاد 852  کارشناسی ارشد ناپیوسته  سعید قشقائی   سید کاظم موسوی   26/8/87  

 6    منصوره سریری بناب   فرهنگ اشعار فروغ فرخزاد 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  عزیز حجاجی کهجوق   آرش مشفقی   1390/11/16 

 7    داوود قهاری   نقد ساختار گرایی در اشعار سهراب سپهری و فروغ فرخزاد 881  کارشناسی ارشد ناپیوسته  آرش مشفقی   ناصر علیزاده خیاط   31/06/1389 

 8    علی اصغر سعیدی   مطالعه تطبیقی اشعارفروغ فرخزادوسیلویاپلات 901  کارشناسی ارشد ناپیوسته  آرش مشفقی   ناصر علیزاده خیاط   1391/04/29 

 9    وحید قربانی بدخش   جامعه سنتی وزن از دیدگاه فروغ فرخزاد غاده السمان  892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  محمد جنتی فر   علیرضا محمدرضائی    

 10    شهین شیرزاد خانی   انسان آرمانی در شعر پروین اعتصامی و فروغ فرخزاد  861  کارشناسی ارشد ناپیوسته  محمد ریحانی   محمد شهری برآبادی   1388/11/21

61    طاهره قهرمانی   بررسی تشبیه و استعاره در 50 قصیده نخست دیوان بحتری 902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  علی اصغر عزیزپور   رسول تقوی    

 62    اکبر یحیوی   تشبیه و استعاره در مرزبان نامه  842  کارشناسی ارشد ناپیوسته  ناهید اکبری   حسین پارسایی   30/10/86  

 63    کبری نصیری   تشبیه و انواع آن در اشعار هوشنگ ابتهاج 862  کارشناسی ارشد ناپیوسته  ناهید اکبری   حسین پارسایی   24/9/87  

 64    یاسر موسی پور    آرایه های ادبی در شعر حافظ ( استعاره . تشبیه . مجاز . کنایه وایهام در شعر حافظ ) 801  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حبیب الله طالبی  داریوش صبور   28/4/84  

 65    پریا عباسی   بررسی ومقایسه تشبیه در غزل های حافظ وسعدی 871  کارشناسی ارشد ناپیوسته  سیدعلی محمد سجادی   امیرحسین ماحوزی   16/8/88  

 66    ناهید خضرایی علیزاده   تشبیه دردیوان عثمان مختاری 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  جلیل تجلیل   حبیب الله عباسی   11/11/88  

 30    میثم وجدانی   بررسی تشبیه و استعاره و مجاز و کنایه در دیوان فواد کرمانی 902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  رضا اشرف‌زاده   محمد فاضلی   13/06/1391 

 31    الهه فدائی    بررسی مقایسه ای استعاره و تشبیه در ترجمه های فارسی "1984 و مزرعه حیوانات " جرج اورل  872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  محمدرضا هاشمی   رجبعلی عسگرزاده طرقه   3/4/89  

 32    میترا سلاجقه   استراتژیهای ترجمه و زیرنویس تشبیه در فیلم های درام انگلیسی توسط مترجمان ایرانی 902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  محمد شریعتی   مسعود شریفی فر   08/09/1391 

 33    محمود کول   التشبیه فی نهج البلاغه 862  کارشناسی ارشد ناپیوسته  محمد علوی مقدم   بهروز حسن نژاد   10/9/87  

 4    محمد رضا گوهری   صور خیال(تشبیه-استعاره - مجازوکنایه)در مثنوی روضه الانوار 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  ابوالقاسم امیر احمدی   علی عشقی سردهی   18/6/87  

 35    مژگان واعظی   بیان( تشبیه- استعاره مجاز و کنایه)در هفت اورنگ جامی 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  ابوالقاسم امیر احمدی   علی عشقی سردهی   23/6/1388

 1    محمد اسدی بزچلوئی   کاربرد صور خیال تشبیه(تشبیه)در اشعار متنبی 902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  محمد جنتی فر   سید اکبر غضنفری    

 2    شهربانو نوروزی چلیچه   بررسی تشبیه در دیوان کلیم کاشانی 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حسین خسروی   محمد حکیم آذر   29/6/89  

 3    زهرا سجادی   تشبیه و استعاره در دیوان امیری فیروز کوهی  892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  عبدالرضا مدرس زاده   سیروس شمیسا    

 4    آرزو خضری   بررسی تشبیه و انواع آن در دیوان سید حسن غزنوی 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته  شهباز محسنی   خاور قربانی   1389/11/09 

 5    جواد رضایی   تحقیق در راهبرد های ترجمه استعارات و تشبیهات در گلستان سعدی به زبان انگلیسی  882  کارشناسی ارشد ناپیوسته  بهدخت مال امیری   مژگان منصوری   21/3./1390 

 1    فاطمه رضوانی الوار   بررسی دو نمایشنامه <<فتح نامه کلات و اژدهاک>> نوشته بهرام بیضایی از دید اسطوره شناسی 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته  احمد احمدی مطلق   مهرداد ابروان   15/06/1390 

 2    رضا رشیدیان   روایات اژدهاکشی درحماسه های ملی پس ازشاهنامه  902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حمید طبسی   ابوالقاسم رادفر   29/06/1391 

 1    شهره حاجی ملاحسینی   بررسی کهن الگوهای قهرمانان درسه گانه ارباب حلفه ها اثر تولکین 862  کارشناسی ارشد ناپیوسته  جلال سخنور   ناهید محمدی   25/3/88  

 2    نازنین نادری   گسست گفتمانی در کهن الگوهای اهریمنی شاهنامه  892  دکترای تخصصی  احمد ذاکری   عباس ماهیار    

3ستاره قره باغ نژاد    عنوان پایان نامه کهن الگوهای تناسخ و پرستش در سه نمایشنامه اصلی پیتر شفر  832  کارشناسی ارشد ناپیوسته  فاضل اسدی امجد   سیما فرشید   85/06/

4   وحید جامی محرری   بررسی و مطالعه کهن الگوها و اسطوره شناسی یونگ در رمانهای سه گانه سموئل بکت ,مالوی و مالوئن میمیرد و بینام  872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  فاطمه عزیز محمدی   داوود مدنی   4/7/88  

 5    محمد کرمی   نقدوبررسی رمانهای "مالون می میرد"و"نام ناپذیر"اثر ساموئل بکت از دیدگاه کهن الگوهای یونگی 881  کارشناسی ارشد ناپیوسته  مژگان یاراحمدی   فروغ اعظم سوفالی   1391/06/19 

 6    شکوه حشمتیان مودب   بررسی کهن الگوها در اشعار فروغ فرخزاد و سهراب سپهری 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته  محمد آهی   نجمه نظری   1389.06.22 

 7   فاطمه شکری   نقد و بررسی روانشناسی قصه های هزار و یک شب بر اساس روانشناسی یونگ (کهن الگوها) 901  کارشناسی ارشد ناپیوسته  بیژن ظهیری ناو   سعید فرزانه فرد   02/12/1390 

پایان نامه ادبیات با موضوع تلمیح

  1    حسن پورحیدری   بررسی تلمیحات درمثنوی انتها نامه سلطان ولد 902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حسین اسکندری ورزلی   سیدحسن سیدترابی محمودآباد   25/06/1391 

 2    نسرین قشلاقی رحیمی   بررسی تلمیحات ، تمثیلات و اعلام در دیوان فصیحی هروی  892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حجت عباسی   محمود کمالی   1391/02/21 

 3    فاطمه علی منش   تلمیحات در قصاید سنایی  902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حسین پارسایی   عبدالله حکاکیان   26/06/1391 

 4    حسین اکبری   فرهنگ تلمیحات و اشارات در دیوان کمال خجندی 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته  باقر صدری نیا   عزیز حجاجی کهجوق    

 5    لیلا جمال زاده   فرهنگ اشارات وتلمیحات دردیوان سیدجمال الدین عبدالرزاق اصفهانی  911  کارشناسی ارشد ناپیوسته  عزیز حجاجی کهجوق   آرش مشفقی   1391/08/09 

 6    مریم منصوری نژاد   پژوهشی در فرهنگ شعری سهراب سپهری(با تکیه بر تلمیحات،نمادها و اصطلاحات) 902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  سید احمد حسینی کازرونی   شمس الحاجیه اردلانی   29/04/1391 

 7    نسیم پیوست   بررسی تلمیحات دردیوان نظیری نیشابور 902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  احمدرضا نظری چروده   حسین اسکندری ورزلی    

 8    مرضیه فنایی   مطالعه تلمیحات و ایستارهای ادبی(موتیفهای)مرد هنرمند در جوانی اثر جیمز جویس 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته  موسی احمدیان   فروغ اعظم سوفالی   29/10/89 

  1    شیلا واثقیان    بررسی شیعه ومذاهب اسلامی در دیوان یغمای جندقی  902  کارشناسی ارشد ناپیوسته  مسعود مهدیان   ملیحه مهدوی   1391.06.30 

2    لیلا غریبه   نقد اخلاقی شعر یغمای جندقی 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  حمیدرضا فرضی   مهین مسرت   89.10.5  

 3    طیبه ابراهیمی پورنبادان   بررسی و تحلیل اشعار یغمای جندقی 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  خدیجه پاک سرشت   سید حسین شهاب رضوی   27/03/1389 

    1 ماندانا نوردی نامیله   تحقیق در اوزان عروضی قصاید دو دیوان"انوری - ناصرخسرو" 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  جلیل تجلیل   حبیب الله عباسی   23/11/1390 

 2    سید حسن روحانی سراجی   جنبه های اساطیری شعر ناصرخسرو  862  کارشناسی ارشد ناپیوسته  اکبر شعبانی   پروین دخت مشهور   10/11/1387 

 3    سمانه داد اله پور رضایی    بررسی امثال الحکم در شعر ناصرخسرو  862  کارشناسی ارشد ناپیوسته  اکبر شعبانی   مهدی ستودیان    

 4    بی بی انسیه موسوی پور   بررسی شکواییه های مسمعود سعد ناصرخسرو و خاقانی  892  کارشناسی ارشد ناپیوسته  نقیب نقوی   اکبر شعبانی    

 5    مینو اسلامی ممقانی   ترکیبات وصفی و انواع آن در دیوان ناصرخسرو 862  کارشناسی ارشد ناپیوسته  رشید جداری عیوضی   رحمان مشتاق مهر   87.11.3  

ایوشورل؛ترجمه طهمورث ساجدی.-تهران:امیرکبیر،202.1386ص

این کتاب شامل شش فصل ویک بخش نتیجه است که هرفصل خودبه بخشهای دیگری تقسیم می شودوعنوان فصلهای کتاب به ترتیب عبارت است از:ادبیات تطبیقی،ادبیات همگانی.آثارخارجی.چالش های یک تاریخ نگاری ادبی تطبیقی.اسطوره های ادبی.شکل های هنری(مرزهای باگستره ادبی)وبه سوی یک بوطیقای تطبیقی.

اماازدیگرمباحث کتاب مزبورمی توان به این موارد اشاره کرد:حدمعمولی تلاقی بایک اثربیگانه،ادبیات ترجمه ونحوه استقبال،نظریه های ترجمه وسبک شناسی تطبیقی،ادبیات روایی،چشم اندازهای مطالعات پذیرش،درزمانی وهمزمانی،چشم اندازهای تحقیقات تطبیقی،رویکردی تطبیقی ازمفهوم "متن"وازمباحث بخش نتیجه نیزمواردی چون آینده یک رشته تحصیلی،آینده یک روش وآینده یک پرسش قابل ذکر می باشد.

"ادبیات از منظری میان رشته ای"

دکتر حسین پاینده؛دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی

                                    _{متن سخنرانی دکترپاینده در همایش ادبیات وپژوهش های میان رشته ای-دانشگاه بیرجند}

هدف من از این سخنرانی نشان دادن این نکته است که شعر ونثر فارسی چه ویژگی ها وظرفیت های هنری دارد که اگر یک پژوهشگر یا استاد ادبیات با این هنر آشنا بشد،تدریس وپژوهش او را مفید ودلچسب می کند.

سخنرانی من در سه بخش خلاصه می شود:

1-بررسی داستان رئالیستی معاصر فارسی وتطبیق آن با نقاشی های رئالیستی؛

2-بررسی شعر معاصر فارسی از منظر امپرسیونیسم و تطبیق آن با نقاشی های امپرسیونیستی؛

3-بیان مبانی تئوریک؛

سخنرانی خود را با یک تابلوی نقاشی شروع می کنم،تابلویی که تطبیق هنر نقاشی با موسیقی است.اثر«موسیقی در خفا»که بسیار شبیه یک عکس است واز یک هنرمند ایرانی است و در آن افراد مشهوری تصویر شده اند از جمله محمد رضا شجریان،عبدالنبی منتظری،پشنگ کامکار،زیدالله طلوعی،بیژن کامکار،ارژنگ کامکار وهوشنگ ابتهاج به عنوان شاعر گروه که همچون تخلصش "سایه"در تاریکی وسایه به تصویر کشیده شده است.

تفاوت نشریات علمی-پژوهشی و نشریات علمی-ترویجی

کمیسیون بررسی نشریات علمی کشور مرجع تعیین اعتبار علمی مجله‌های علمی کشور است. در آیین نامه کمیسیون تعریف فشرده ای از مقالات این دو نوع مجله ارائه شده است، اما در ادامه تعریف جامع­تری را مشاهده خواهید کرد:

1) مقالات علمی-پژوهشی: هر تولیدی که به دنبال جستجوی حقایق و برای کشف بخشی از معارف و نشر آن در  میان مردم و به قصد حل مشکلی یا بیان اندیشه ای در موضوعی از موضو ع های علمی، از طریق مطالعه ای نظام مند، برای یافتن روابط اجتماعی میان پدیده های طبیعی به دست آید و از دو خصلت اصالت و ابداع برخوردار باشد و نتایج آنها به کاربردها، روشها و مفاهیم و مشاهدات جدید در زمینه علمی با هدف پیشبرد مرزهای علمی و فن آوری منجر گردد، علمی - پژوهشی قلمداد می شود.
مخاطبین اصلی این گونه مجلات پژوهشی، اساتید دانشگاهها، دانشجویان دوره های دکتری و کارشناسی ارشد، پژوهشگران شاغل در مراکز علمی، تحقیقاتی و تولیدی هستند.

2) مقالات علمی-ترویجی: این گونه مقالات به مقالاتی گفته می شود که به ترویج یکی از رشته های علوم می پردازد و سطح آگاهیها و دانش خواننده را ارتقاء می بخشند و او را با مفاهیم جدید علمی آشنا می سازد. این گونه مقالات می توانند به صورت تألیف و یا ترجمه باشند . اصولاً مقالات ترویجی فقط برای اشاعه دانش بشری و عالمانه کردن آن و جهان پیرامونی آن است و هدف دیگری ندارد.
اینگونه مجلات دستاوردهای علمی، فنی و حرفه ای آموزنده و جالب را به زبانی ساده برای افراد دارای تحصیلات دانشگاهی، دانش آموزان سالهای بالای دبیرستانها، صنعتگران، مخترعین، مبتکرین و افراد دارای تحصیلات غیرکلاستیک ارائه میدهند.

اسطوره‌ی شب در آثار نیما یوشیج

اساطیر، میراث کهن فرهنگی ملّت‌ها و بیانگر حقایقی از زندگی آنها در طول تاریخ هستند و از آغاز زندگی بشر با او بوده و خواهند بود.حکیمی در گذشته‌های دور مدّعی شد که:" هیچ افسانه‌ای به دور از حقیقت نیست."
اساطیر به آسانی با هر محیط اجتماعی و محلی انطباق می‌یابند و از این رو در عین کهنگی، تازه و امروزین هستند. اندیشه‌هایی که در پس این اسطوره‌ها نهفته‌ است، در همان حال که ریشه در ناخودآگاه آدمی و ژرفای فرهنگ دارند، مدام تعبیر و تفسیر نو می‌پذیرند. در گیر و دار زندگی، انسان نخستین را تلاش بر این بود که با بهره‌گیری از تفکری محدود، راز ناگشوده هستی را به نوعی برای خود توجیه نماید و با اعتقاد بر اینکه هر یک از عوامل طبیعی محیط برای او نماد و مظهری بود، درصدد برآمد که با اجرای مراسمی خاص و با پرستش و نیایشِ این مظاهر، بر خوف و هراس ناشناخته خویش غلبه نماید و احیاناً با جلب عطوفت و ترحّم آنها مشکلات زندگی را که ناشی از عدم دسترسی بر ابزار کار بود، سر و سامانی بخشد.
در این مسیر به مرور راه و روش‌های استادانه‌ای ابداع گشت که بعدها تبدیل به آئین شد و افرادی با دانش ویژه پدید آمدند که راه و روش‌های درست را می‌دانستند و انجام این آئین‌ها را بر عهده می‌گرفتند. این آئین‌ها شامل دو بخش بود؛ بخشی که اجرا می‌شد و بخشی دیگر که گفتار بود. این گفتار یا اسطوره، از سویی سرگذشت آنچه را که اجرا می‌شد بیان می‌کرد و از سوی دیگر توانِ فراهم یا خلق دوباره‌ی اوضاع و احوالی‌ را که توصیف می‌شد، داشت با گذشت ایام، اسطوره‌ها از آئین خود به علت زوال آن آئین‌ها رها گشته، شکل ادبیات به خود گرفته و وارد  سنّت‌های اقوام دیگر شدند و در عرصه‌ی ادبیات در شمار ایجاز کلام درآمدند که با اشاره‌ی گذرا به اسطوره‌ای خاص (تلمیح) ادیب در کمال ایجاز، بیان مقصود می‌کرد با اطمینان به اینکه مخاطبانش مفهوم اشارت او را درخواهند یافت در اینجا به‌ اسطوره‌ی شب و تاریکی در آثار نیما می‌پردازیم.

چگونه یک مقاله علمی بنویسیم؟

قسمت اول

این اصول برای تمام علوم اعم از انسانی ، فنی مهندسی ، پزشکی ، هنر قابل استفاده است.

مقدمه

مقاله علمی معمولاً در نتیجه پژوهش منطقی، ژرف و متمرکز نظری، عملی یا مختلط، به کوشش یک یا چند نفر در یک موضوع تازه و با رویکردی جدید با جهت دستیابی به نتایجی تازه، تهیه و منتشر می‏گردد. (اعتماد و همکاران، 1381، ص2) چنین مقاله‏ای در واقع گزارشی است که محقق از یافته‏های علمی و نتایج اقدامات پژوهشی خود برای استفاده سایر پژوهشگران، متخصصان و علاقه‏مندان به دست می‏دهد.

تهیه گزارش از نتایج مطالعات و پژوهش‏های انجام شده، یکی از مهم‏ترین مراحل پژوهشگری به شمار می‏رود؛ زیرا اگر پژوهشگر نتواند دستاوردهای علمی خود را در اختیار سایر محققان قرار دهد، پژوهش او هر اندازه هم که مهم باشد، به پیشرفت علم کمکی نخواهد کرد؛ چون رشد و گسترش هر عملی از طریق ارائه و به هم پیوستن دانشِ فراهم آمده از سوی فردفرد اندیشمندان آن علم تحقق می‏یابد.

چگونه یک مقاله علمی بنویسیم؟

قسمت دوم

آیین نگارش

چنان‏که بیان شد، محقق باید ابعاد سه گانه محتوایی، ساختاری و نگارشی مقاله را مورد توجه قرار دهد. آنچه تاکنون بیان شد، خلاصه‏ای از اصول محتوایی و ساختاری یک مقاله علمی بود. اکنون به بررسی اصول کلی آیین نگارش که رعایت آن در تحریر مقاله علمی ضروری به نظر می‏رسد، می‏پردازیم.

الف) متن علمی تا حدّ ممکن باید مختصر و مفید باشد. به همین جهت لازم است از آوردن نقل قول‏های غیرضروری و حجم‏افزا، تفنن‏های شاعرانه و ذوقی، بیان‏های عاطفی واحساسی و گزافه‏نویسی اجتناب شود.

ب) از آوردن عبارت‏های مبهم، مغلق و پیچیده و واژه‏های نامأنوس باید احتراز گردد.

ج) باید از ذکر بندهای طولانی و جمله‏های بلند خودداری شود.

د) مطالب باید ساده، روان، جذاب و به گونه‏ای صریح و روشن بیان گردد.

ر) در نقل مطالب، ضروری است امانت‏داری را با ذکر مشخصات دقیق منبع رعایت نمود. هر چند در این باب نباید به دام افراط و تفریط - که حمل بر فضل فروشی یا سهل‏انگاری است- افتاد.

ش) هر بخش از نوشته که شامل یک اندیشه و مطلب خاصی است، باید در یک بند (پاراگراف) آورده شود.

ص) باید از به کاربردن کلمات مترادف به جهت افزایش حجم اجتناب شود.

ط) باید از به کاربردن افراطی حروف اضافه و حروف ربط در متن پرهیز گردد.

ع) باید از به کاربردن تعبیرهای نامناسب و عامیانه و استعمال الفاظ ناروا، رکیک و غیراخلاقی احتراز شود.

چگونه یک مقاله علمی بنویسیم؟

قسمت آخر

طریقه نگارش چکیده مقاله برای ارائه در نشریات بین المللی

چکیده‌ مقاله: Abstract

در مجلات‌ علمی‌، چکیده‌ مقاله‌ هم‌ معنی‌ خلاصه‌ است‌. اما در لغت‌ نامه‌ این‌ دو معنا تعریفی‌متفاوت‌ دارند. ‌بعضا در متون‌ علمی‌ هر دو به‌ یک‌ معنی‌ بکار می‌ روند. بطوریکه‌ بعضی‌ مجلات‌ از یک‌ لغت‌ برای‌ هر دو مفهوم‌ استفاده‌ می‌نمایند، البته‌ این‌ روش‌ فراگیر نیست‌ و بسیاری مجلات بین چکیده و خلاصه مقاله تمایز قائل هستند. (معمولا چکیده مقاله ای که قبل از ارسال اصل مقاله برای یک مجله ارسال میگردد، چکیده مقاله پیشین نامیده میشود که با چکیدهای که در پایان مجلات آورده میشود چکیده پسین تفاوت اساسی دارد).

چکیده‌ مقاله‌ قسمتی‌ است‌ که‌ خواننده‌ بعد از جذب‌ شدن‌ توسط‌ عنوان‌ مقاله‌ به‌ آن‌ نگاه‌ کرده‌ و آنرا می‌خواند، ‌ چکیده‌ علاوه‌ بر کوتاه‌ بودن‌ باید بطور معنی‌ داری‌ خلاصه‌ شده‌ و حاوی‌ مطالب‌ اصلی‌ و مهمترین‌ یافته‌ های مسلم‌ مقاله‌ باشد.

باید به‌ مجله‌ای‌ که‌ می‌ خواهید برای‌ آن‌ مقاله‌ بفرستید نگاه‌ کرده‌ و طول‌ متوسط‌ چکیده‌ ها رااز آن‌ استخراج‌نمائید، علاوه‌ براین‌ باید به‌ قسمت‌ "توضیحاتی‌ برای‌ نویسندگان‌" رجوع‌ کرده‌ و اگر قوانین و ضوابط‌ خاصی‌ برای‌ نوشتن‌ چکیده‌ در آن‌ ذکر شده‌ آنرا رعایت‌ نمائید. مثلا معمولاً گفته‌ می‌ شود که‌ چکیده‌ باید بین‌ صد تا صد و پنجاه کلمه‌ باشد.

چکیده‌ باید حاوی‌ بخشهای زیر باشد:

• حقایق‌ واصول‌ بکار برده‌ شده‌
• روشها
• نتایج‌ اصلی‌
• اهمیت‌ نتایج‌ و تعبیر و تفسیر آنها

انواع تحقیق

تحقیق را به صورت هاى مختلفى تقسیم کرده و انواع گوناگونى را براى آن در نظر گرفته اند. مهم ترین تقسیم بندى تحقیق , تقسیم آن به دو نوع بنیادى و کاربـردى است . تحقیق بنیادى به منظور ارائه نظریه هاى جدید علمى و گسترش عـلوم در زمینه هاى مختلف صورت مى پذیرد. این نوع تحقیق با هدف پروراندن نـظـریـه هـاى عـلمى از طریق کشف اصول یا قواعد کلى صورت مى گیرد و به کـاربـرد ایـن یـافـتـه ها در صحنه عمل و واقعیت کمتر توجه مى شود. این نوع تـحـقـیقات معمولا در موقعیت هاى آزمایشگاهى و اغلب بر روى حیوانات انجام مـى شـود. روان شـنـاسـان از جـمـلـه دانشمندانى هستند که به انجام این نوع تحقیقات بیشتر علاقمند هستند.

تـحـقیقات کاربردى به منظور حل سریع مسائل و مشکلات و اتخاذ تدابیر لازم انـجام مى شود. این نوع تحقیق با استفاده ازیافته هاى تحقیقات بنیادى در صدد حل مشکلات گوناگون بر مى آید. به عبارت دیگر, در تحقیق کاربردى , محقق یافته هاى تحقیق بنیادى را در صحنه عمل مى آزماید, بنابراین , تحقیق کاربردى بر خلاف تحقیق بنیادى که جنبه نظرى دارد, بیشتر به سمت پدیده هاى واقعى و مـسـایـل عـملى معطوف است و در شرایط غیر آزمایشگاهى و در رویارویى با واقعیات سیاسى آاجتماعى و... انجام مى شود.

پایان نامه ادبیات با موضوع ناصرخسرو

 عنوان اصلی نظرات تربیتی ناصرخسرو

پدیدآور صدقی نژاد,رضوان

گرایش دانشکده روانشناسی وعلوم تربیتی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1350 

-------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی سمبل حیوان و خاستگاه آن در دیوان شاعار حکیم ناصرخسرو قبادیانی

پدیدآور سجادی,سیدعلی محمد

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

-------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بیان و بدیع در دیوان ناصرخسرو

پدیدآور صدفی زاده, علی

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1373 

-----------------------------------------------------

 عنوان اصلی خردگرایی در دیوان ناصرخسرو قبادیانی

پدیدآور رهنمای خرمی, ذوالفقار

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1368 

--------------------------------------------------

 عنوان اصلی بررسی اصول جهان بینی ناصرخسرو قبادیانی

پدیدآور چاچه ئی قهی,زهره

گرایش فلسفه وکلام اسلامی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1389/06/27 

-------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بررسی و تحلیل جایگاه عقل در دیوان ناصرخسرو و حدیقه سنایی با رویکرد تطبیقی

پدیدآور فسائی,جعفر

گرایش زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1391/03/30 

--------------------------------------------------------

 عنوان اصلی رساله تعلیم وتربیت راجع به عقاید وآراء ناصرخسرو

پدیدآور وحید لنگرودی, جلال

گرایش رشته الهیات ومعارف اسلامی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1316 

---------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بینش اجنماعی حکیم ناصرخسرو قبادیانی

پدیدآور فروزانفر,احمد

گرایش دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1351 

----------------------------------------------------

 عنوان اصلی دین شناسی ناصرخسرو قبادیانی

پدیدآور حاجی حسینی مسگر,سارا

گرایش رشته ادیان وعرفان

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1385/07/11 

چکیده:

کودکان و نوجوانان جزء سرمایه­های ملی هر کشوری بشمار می­روند. استفاده کردن از برنامه­های رسمی و غیر رسمی در چگونگی تعلیم و تربیت آنها، سیاستهایی است که مسولان آنها را در راس برنامه­های خود قرار می­دهند. عدم پذیرش روشهای آموزش مستقیم از سوی فراگیران در اکثر مواقع، پایداری و ماندگاری بیش از حد آموزشهای غیر مستقیم موجب روی آوری کشورها به استفاده از تمام ظرفیت­های آموزش غیر مستقیم در تعلیم و تربیت کودکان شده است. ادبیات کودکان و نوجوانان به عنوان یکی از ابزارهای تربیت غیر رسمی علاوه بر تامین نیازهای جسمی، روحی و عاطفی تاثیرات دیگری نیز در آنها برجای می­گذارد. استفاده از ادبیات در تقویت خواندن و نحوه بکارگیری آن در ایجاد آرامش روحی و روانی  و بکارگیری آن به عنوان وسیله­ای جهت کسب تجربیات جدید راهکارهایی است که مورد بحث و بررسی قرار گرفته­اند. استفاده از ادبیات در شکل­گیری باورهای دینی در کودکان و نوجوانان بخش پایانی این نوشته را تشکیل داده است.

کلیدواژه­ها:

ادبیات و کودکان و نوجوانان/ ادبیات و باورهای دینی/ ادبیات و باورهای مذهبی

مشاوره رساله های کارشناسی ارشد

1- نقد ساختاری سی قصیده سنایی ، خورشید حاجی آقازاده ، دانشگاه آزاد تهران مرکزی 1382 – 1383

2- بررسی هویت زنان در رمان های پس از دهه هفتاد ، کبری پاکروش ، دانشکده علوم اجتماعی ،دانشگاه الزهراء 1383 

3 – ترکیب سازی از دیدگاه دستور زبان فارسی در گلستان سعدی ، علی ترکمن ، دانشگاه آزاد تهران مرکزی 80  - 1379

4 – فرهنگ مفاهیم و مصطلحات آثار عین القضات همدانی ، نرگس حسنی ،دانشکده ادبیات دانشگاه الزهراء ، مهر 84

4-  تاثیر حدیقه  سنایی غزنوی بر جام جم  اوحدی ، فتحی . دانشگاه الزهراء اسفند 84

5- نقد جامعه شناختی اشعار سیف فرغانی ،پروین هدایتی،

6-  نقد زیبا شناختی اشعار رهی معیری، بهاری فر، دانشگاه الزهراء، مهر 86 

7- بررسی چگونگی بازنمایی زن در سینمای بعد از انقلاب نفیسه طاهری دانشگاه علامه اسفند 1386

1    صدیقه جعفریان   بررسی مضامین عرفانی گلشن رازشیخ شبستری و مقایسه آن با دفتر اول مثنوی مولوی 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته- استاد راهنما و مشاور: حسین منصوریان   عبدالله حکاکیان   1/6/88  

 2    زهرا محمودی    اصلاحات ،اشارات و تلمیحات در گلشن راز  872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  - استاد راهنما و مشاور: احمدرضا کیخای فرزانه   حبیب جدید الاسلامی   13/10/1390 

 3    لیلی عباسی منتظری   مقایسه ی دیدگاه های عرفانی در مثنوی مولا ناوگلشن راز شبستری 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  نوازاله فرهادی   مهدی فاموری   18/11/1389 

 4    سید فرج میرعظیمی   تخلیه ، تجلیه، تحلیه در آثار صوفیان ( التحرف کلابادی ، رساله قشیریه ، کشف المحجوب ، لمعات عراقی - اشعه اللمعات جامی ، گلشن راز ) 862  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  قاسم انصاری   محمد غلامرضائی   25/06/1387 

 5    خدیجه رجبی   تجلی عرفان اسلامی در گلشن راز شیخ محمود شبستری 901  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  محمد حسین صائینی   حیدر حسنلو   26/09/1390 

 6    سید سالم مرادیان   چشم سر و چشم سر در (غزلیات حافظ و گلشن راز)و مقایسه آنها 832  کارشناسی ارشد ناپیوسته  - استاد راهنما و مشاور: سیدجعفر حمیدی   سید احمد حسینی کازرونی   23/07/84  

 7    آنسه پور فرخی   فرهنگ اصطلاحات عرفانی مرصادالعباد و گلشن راز بر اساس تعریفات جرجانی 902  کارشناسی ارشد - استاد راهنما و مشاور: ناپیوسته  بهرام پروین   اصغر دادبه    

 8    زهرا ساکی زاده   فرهنگ نامه مفاهیم و اصطلاحات عرفانی گلشن راز بر اساس شرح لاهیجی 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  مریم بختیار   علی یار حسینی   31/03/1390 

 9    میترا دلور   بررسی و مقایسه منزلگاههای عرفانی در کشف االمحجوب و گلشن راز 891  کارشناسی ارشد ناپیوسته  - استاد راهنما و مشاور: مریم بختیار   علی یار حسینی    

 10    زینب محرم درویق   بررسی مفاهیم ومضامین عرفانی در گلشن راز شیخ محمود شبستری  902  کارشناسی ارشد- استاد راهنما و مشاور:  ناپیوسته  مریم محمدزاده   علی رمضانی   1391/07/29 

 11    معصومه صفدری   بررسی تلمیح در گلشن راز شبستری 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  احمد حسنی رنجبرهرمزدآبادی   ویدا وفایی   16/6/89  

 12    مهناز میرزا مهدی اصفهانی   بر رسی و مقایسه تطبیقی ازهار گلشن با گلشن راز شیخ محمود شبستری 891  کارشناسی ارشد ناپیوسته  - استاد راهنما و مشاور: علی اصغر حلبی   احمد حسنی رنجبرهرمزدآبادی   21/06/1390 

 13    منیر اعظم میثاقی نژاد   بررسی و تطبیق سیر اندیشه و درو نمایه های مطرح در سه متن ادبی عرفانی جام جم اثر اوحدی مراغه ای و عشاق نامه اثر عراقی و گلشن راز اثر شیخ محمود شبستری 892  کارشناسی ارشد - استاد راهنما و مشاور: ناپیوسته  دره دادجوی توکلی   منیره احمدسلطانی   22/06/1390 

 14    محمد گودرزی   تحلیل و وصف مبانی و مقامات عرفانی گلشن راز شیخ محمود شبستری و تائیه ی کبرای ابن فارض مصری 842  دکترای تخصصی- استاد راهنما و مشاور:   ابراهیم دیباجی   محمود شکیب   7/4/85  

 15    مصیب مکارم   بررسی عقاید اجتماعی ، فقهی ، عرفانی و مذهبی محمد لاهیجی در شرح گلشن راز شیخ محمود شبستری 881  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  احمد کرابی   محمد علوی مقدم   03/06/1390 

 16    ساناز برقی   اندیشه های محوری درمنظومه گلشن راز 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  مهین مسرت   علی دهقان    

 17    پروین گلی نژاد   تحقیق در گلشن راز شیخ محمود شبستری 891  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  عزیز حجاجی کهجوق   کاوه عباسی   19/06/1390 

پایان نامه ادبیات با موضوع :گلشن رازشیخ شبستری  بخش دوم

18    الهام اشرفی   مقایسه تطبیقی گلشن راز با سیر العباد سنایی 891  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  احمد فرشبافیان صافی   احمد شوقی نوبر   24/11/1389 

 19    نسرین شهبازی   مقایسه تعالیم عرفانی گلشن رازشیخ محمود شبستری با مثنوی مولانا 852  کارشناسی ارشد ناپیوسته- استاد راهنما و مشاور:   ناهید عزیزی   محمد شعبانی   21/06/86  

 20    رقیه کاظمی خواجه    مقایسه و بررسی گلشن راز جدید (سروده علامه اقبال لاهوری ) با گلشن راز شیخ محمود شبستری  872  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  محمد فرهمند سرابی   اسماعیل خوشنویس   28/06/1389 

 21    عالمه اخوان   بررسی و تحلیل واژه های کیهانی در گلشن راز شیخ محمود شیستری 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  فرامرز جلالت مغانلو   اسماعیل خوشنویس   19/12/89  

 22    علی نجات درویشی   بررسی تطبیقی سیمای انسان کامل در غزلیات حافظ و گلشن راز شیخ محمود شبستری 861  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  خلیل بیگ زاده   الیاس نورانی   29/5/87  

 23    فرشاد عربی دیزگرانی   تجلی قرآن و حدیث و روایات اسلامی در گلشن راز شیخ محمود شبستری 861  کارشناسی ارشد ناپیوسته- استاد راهنما و مشاور:   حسن سلطانی کوه بنانی   خلیل بیگ زاده   14/6/87  

 24    علی فتاحی   مقایسه تطبیقی وحدت وجود در گلشن راز و مثنوی 861  کارشناسی ارشد ناپیوسته- استاد راهنما و مشاور:   محمود فضیلت   منصور صادقی   4/7/87  

 25    منصوره سلیمی   تحلیل وبررسی سبک شناسی در گلشن راز 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته- استاد راهنما و مشاور:   محمود فضیلت   ابوالقاسم شیدا   سی و& 

26    مصیب مکارم   بررسی عقاید اجتماعی ، فقهی ، عرفانی و مذهبی محمد لاهیجی در شرح گلشن راز شیخ محمود شبستری 881  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  احمد کرابی   محمد علوی مقدم   03/06/1390 

 27    نسرین شهبازی   مقایسه تعالیم عرفانی گلشن رازشیخ محمود شبستری با مثنوی مولانا 852  کارشناسی ارشد ناپیوسته  - استاد راهنما و مشاور: ناهید عزیزی   محمد شعبانی   21/06/86  

 28    محمد گودرزی   تحلیل و وصف مبانی و مقامات عرفانی گلشن راز شیخ محمود شبستری و تائیه ی کبرای ابن فارض مصری 842  دکترای تخصصی - استاد راهنما و مشاور:  ابراهیم دیباجی   محمود شکیب   7/4/85  

 29    الهام اشرفی   مقایسه تطبیقی گلشن راز با سیر العباد سنایی 891  کارشناسی ارشد ناپیوسته  احمد فرشبافیان صافی   احمد شوقی نوبر   24/11/1389 

 30    مریم سلطانزاده منافی   ارتباط انسان با علم در گلشن راز شیخ محمود شبستری 911  کارشناسی ارشد ناپیوسته- استاد راهنما و مشاور:   محمد فرهمند سرابی   احمد نورمند    

 31    زهرا محمودی    اصلاحات ،اشارات و تلمیحات در گلشن راز  872  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  احمدرضا کیخای فرزانه   حبیب جدید الاسلامی   13/10/1390 

 32   طاهره ولوی   بررسی شواهد قرانی در گلشن راز شیخ محمود شبستری 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  محمدرضا راشد محصل   محمد مهدی ناصح   20-11-89  

 33    راضیه اشرفیان    تصحیح و تحشیه شرح گلشن راز حاج میرزا ابراهیم  892  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  محسن محمدی فشارکی   احمدرضا یلمه ها   17/05/1391 

 4    فائزه اشرفیان   تصحیح و تحشیه ی شرح گلشن راز حاج میرزا ابراهیم سبزواری( وثوق الحکما) 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته - استاد راهنما و مشاور:  احمدرضا یلمه ها   محسن محمدی فشارکی   17/

پایان نامه ارشد ادبیات با موضوع ادبیات معاصر

1-    محمد صادق کریمی   تطبیق ادبیات معاصر فانتزی آلمان و ایران بر اساس آثار مارکوس هایتس و آرمان آرین  -کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:  آرمین فاضل زاد   پرستو خانبانی    

2   - رضا فضلی    سیر عرفان در ادبیات معاصر (ادبیات دهه 50 ه ش) - کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:    حمید طاهری      

     افسانه علیزاده طبرستان   جایگاه شاملو در ادبیات معاصر - کارشناسی ارشد ناپیوسته  استاد راهنما و مشاور:  حسینعلی پاشاپاسندی   حسین پارسایی   20/06/1390 

 4    فاطمه شیبانی   بررسی ومقایسه سفر در ادبیات معاصر(اخوان ثالث، سهراب سپهری، نیما یوشیج، فروغ فرخزاد) -کارشناسی ارشد ناپیوسته  استاد راهنما و مشاور:  جهانبخش نوروزی   احمد طحان   1390/06/31 

 5    زهرا کوچکی   آسیب شناسی سیمای زن در ادبیات معاصر ایران با تکیه بر رمان های (شوهر آهوخانم) علی محمد افغانی ، (سنگ صبور)صادق چوبک ، (همسایه ها) احمد محمود ، (جای خالی سلوچ) محمود دولت آبادی  -  کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:   شهرام احمدی   محمدتقی بیگلر   89/6/14  

 6    آرزو برجی    سیمای زن در ادبیات معاصر با نگاهی به شوهر اهو خانم و سووشون -  کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:   قدمعلی سرامی   فرامرز جلالت مغانلو   12/08/1390 

 7    مرجان جعفری زاده گوغری   ناسیونالیسم در ادبیات معاصر  -  کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:   هوشمند اسفندیارپور   زهرا اسدی   29/06/1390 

 8    صمیره میرانی   تحلیل و بررسی اشعار ظهور در ادبیات معاصر -  کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:   مصطفی اولیائی   اکبر شاملو جانی بیک   

 9    سیمین ریاضی   انسان باوری در ادبیات معاصر فارسی با تاکید بر آثار نیما , شاملو و اخوان  - کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:   شاهرخ حکمت   محمدرضا قاری   27/06/1390 

 10    حمیدرضا علینقی   پیشنهاداتی به روش تدریس ادبیات در درس ادبیات معاصر 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته استاد راهنما و مشاور:   پرستو خانبانی   افسون گودرزپورعراقی   21/10/1390 

تطبیق میترا پرستی در ایران و روم / مرندی، آذین

کلید واژه ها :

مقطع : کارشناسی ارشد

استاد راهنما : گل بابا سعیدی

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور : پرویز عباسی داکانی

دانشگاه : دانشگاه آزاده اسلامی

استاد ناظر :

واحد : تهران مرکزی

تاریخ دفاع : 1383

نقد تطبیقی بین اشعار ناصر خسرو و سیف فرغانی / زرباف اصل، علیرضا

 کلید واژه ها :

مقطع : کارشناسی ارشد

استاد راهنما : عبدالحسین فرزاد

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور : منیره احمدسلطانی

دانشگاه : دانشگاه آزاده اسلامی

استاد ناظر :

واحد : تهران مرکزی

تاریخ دفاع : 1383

بررسی یسن های اوستا و زند آن ها ( هات های 31،32،33،34) / باقری حسن کیاده، معصومه

 کلید واژه ها :

مقطع : کارشناسی ارشد

استاد راهنما : ابوالقاسمی، محسن

رشته گرایش : رشته فرهنگ وزبانهای باستانی

استاد مشاور : آموزگاریگانه، ژاله، رضایی باغ بیدی، حسن

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1385

تأثیر قرآن و حدیث در مثنوی هفت اورنگ جامی / یگانی خطبه سرا، مهدی

 کلید واژه ها :

مقطع : کارشناسی ارشد

استاد راهنما : انصاری، قاسم

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی زنجان

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1375

بررسی اصطلاحات عرفانی جلد چهارم «کشف الاسرار وعدة الابرار» / جعفری نژاد علیجانی، ملیحه

 مقطع : کارشناسی ارشد

استاد راهنما : سلماسی زاده، جواد

رشته گرایش : زبان وادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی تهران

استاد ناظر :

واحد : مرکزی

تاریخ دفاع : 1376

بررسی آواز پر جبرئیل ولغت موران شیخ شهاب الدین سهروردی / مهربان، صدیقه

 کلید واژه ها :

مقطع : کارشناسی ارشد

استاد راهنما : ابوطالب میرعابدینی

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور : علی اصغر حلبی

دانشگاه : دانشگاه آزاده اسلامی

استاد ناظر :

واحد : تهران مرکزی

تاریخ دفاع : 1381

آزادگی و ادب اعتراض در آثار ناصرخسرو / انصاری حسینیه، حسن

گل‌ کاشی‌ زندگی‌ دیگر داشت‌
سهراب‌ در یک‌ روز آفتابی‌ پاییز 1307، حوالی‌ ظهر در محلة‌ دروازه‌ عطای‌ کاشان‌، در خانواده‌ای‌ اصیل‌ و فرهنگی‌ دیده‌ به‌ جهان‌ گشود. دوران‌ کودکی‌ را در باغ‌ اجدادیش‌ در کاشان‌ که‌ بسیار بزرگ‌ و پردار و درخت‌ بود گذراند. در شعر «صدای‌ پای‌ آب‌» که‌ به‌ انگیزة‌ مرگ‌ پدر و تسلّی‌ دادن‌ به‌ مادر سروده‌ است‌، به‌ بیان‌ حسب‌ حال‌ خود، با مروری‌ در ایام‌ و احلام‌ کودکی‌ و نوجوانی

‌، و سپس‌ جوانی‌ می‌پردازد. او با مردم‌ زیسته‌ و درد آنها را از نزدیک‌ حسّ کرده‌ بود. به‌ انسانها عشق‌ می‌ورزید و پاکی‌ و صفای‌ وجودشان‌ را در می‌یافت‌ و تحسین‌ می‌کرد. روح‌ حساس‌ و لطیف‌ او در اشعار زیبایش‌ که‌ چون‌ آب‌ تروتازه‌ است‌ نمایان‌ می‌شود.
شعرش‌ زنده‌ و پویاست‌ و طراوت‌ و تازگی‌ خاصی‌ سروده‌هایش‌ را از دیگران‌ متمایز می‌کند. کریم‌ امامی‌ در مقاله‌ای‌ با عنوان‌ «از آواز شقایق‌ تا فراترها»، در نگاهی‌ به‌ شعر و نقاشی‌ سهراب‌ سپهری‌ می‌نویسد:
«سهراب‌ اندکی‌ بیش‌ از پنجاه‌ سال‌ با ما زندگی‌ کرد. با نسلی‌ که‌ در دهة‌ اول‌ قرن‌ به‌ دنیا آمدند بزرگ‌ شد و به‌ مدرسه‌ رفت‌ و با ایشان‌ در آرزوی‌ ایرانی‌ آزاد و آباد سالهای‌ دبیرستان‌ و دانشگاه‌ را پشت‌ سر گذاشت‌ و با آنان‌ طعم‌ ناکامیهای‌ سیاسی‌ ـ اجتماعی‌ را چشید. سپهری‌ هنرمندی‌ صادق‌ بود که‌ با حساسیتی‌ بی‌نظیر تغییر و تحولات‌ زمانه‌ را لمس‌ کرد و بر آنها شهادت‌ داد، و از جملة‌ نادرترین‌ کسانی‌ بود که‌ توانست‌ باموفقیت‌ در دو زمینة‌ نقاشی‌ و شعر به‌ خلق‌ آثار بپردازد. نقاشی‌ نبود که‌ برحسب‌ تفنّن‌ شعر هم‌ بگوید. شاعری‌ نبود که‌ گهگاه‌ هوس‌ کند قلم‌مو به‌ دست‌ بگیرد. شعر و نقاشی‌ او هر دو جدی‌ و برخوردار از والاترین‌ ویژگیهای‌ هنری‌ بود. (1)

موسیقی سماع در مکتب مولانا

 

آنچه امروز در کنار تربت پاک این دردانه عرفان اسلامی بیان می شود خلاصه تحقیقاتی است که نگارنده درباره ی  دو آیین عرفانی در مکتب مولانا جلال الدین محمد نموده است.از این دو آیین یکی درباره چگونگی سماع، موسیقی خاص سماع، انتقال حرکت به وسیله سماع از راه کالبد به روان و نقش سماع در راه تربیت عرفانی و دیگری درباره ی ریاضت ویژه ای است که جلال الدین محمد از طریق آن رسیدن به توحید باطنی را تجربه می کرده.

در دین شریف اسلام فتوای علمای شیعه درباره ی سماع و موسیقی بسیار سخت است. در مذهب سنت امام اعظم ابوحنیفه سماع را منع کرده و امام محمد غزالی در کتاب احیاء العلوم پس از ذکر موارد مختلف می گوید که سماع به طور مطلق نمی تواند جزو افعال حرام به شمار آید.

صوفیه نیز در سماع به اباحه قائلند و در تایید نظرهای خود روایات و احادیثی چه از رسول اکرم و چه از صحابه آن حضرت نقل می کنند و آنچه مسلم است این است که در قرن اول هجری در مکه و مدینه یعنی در مهبط جبرییل و محل نزول وحی الهی بر رسول اکرم، پیروان و فرزندان صحابه در مجلس بزم و سماع شرکت می کردند و شکی نیست که فن موسیقی از آن جا به بغداد و دمشق رفته است.

چرا ادبیات معاصر ایران جهانی نمی شود؟

بعضی از نویسندگان معتقدند که ادبیات ایرانی، ادبیاتی جهانی است و شاعرانی مانند: فردوسی، سعدی، خیام، عطار و مولانا ادبیات فارسی را جهانی کرده اند، اما اگر قرار است ادبیات معاصر ایران جهانی شود، باید شرایط اعتلای آن در کشور، فراهم شود تا اتفاق خجسته ای که منتظرش هستیم به وقوع بپیوندد.
چرا می خواهیم جهانی شویم؟

چرا تمام کشورهای دنیا به جهانی شدن می اندیشند و اصولاً چه لزومی دارد ادبیات ما جهانی شود؟

«علیرضا ایرانمهر» در وبلاگش پاسخ جالبی به این سۆال داده است. او می نویسد: "مسلماً معرفی شدن ادبیات ایران به جهان بسیار خوب است. اولین جذابیت این مسأله، بازار بزرگی است که به اقتصاد راکد و مرده انتشارات ادبی، جانی دوباره می بخشد و سود آن متوجه نویسندگان خواهد شد. در شرایطی که تیراژ کتابهای شعر و داستان در ایران به زحمت از مرز سه هزار نسخه می گذرد، زیستن از راه نوشتن و خلق اثر ادبی، امری ناممکن به نظر می رسد. بنابراین شاعر و نویسنده به انجام کارهای دیگری ناچار است.

همیشه توصیه بزرگان ادبی این بوده که نویسندگان فقط بنویسند . اگر در شرایط امروز ایران، این مسأله را یک رۆیای خوش بینانه فرض کنیم، حداقل شاعر و نویسنده ساعاتی در روز را باید مجال داشته باشند تا به تحقیق و مطالعه بپردازند اما متأسفانه چنین امکانی برای نویسندگان (با توجه به شرایط اقتصادی موجود) کمتر فراهم می شود. حاصل این مسأله، تولید آثار شتابزده ای است که شکل نازیبایی به ادبیات معاصر داده است. آنچه مسلم است این است که ادبیات معاصر، فاصله زیادی با جریان جهانی روز دارد. نویسندگان، منتقدان و هنرمندان دلایل زیادی را برای معرفی نشدن ادبیات معاصر ما به جهان، مطرح می کنند.
توقع زیادی است!

تحولات ادبیات فارسی(از انقلاب مشروطه تا انقلاب بهمن)

نویسنده: محمدرضا شفیعی کدکنی

١- دوره پیش از مشروطه

 (از اواخر صفویه تا قاجار)

مترقیان ایرانی از اواخر دوره ی صفوی به ویژه از طریق هند تا حدی با شیوه های تفکر و نظم اجتماعی اروپایی و شیوه ی زندگی مردم غرب آشنا شده بودند. یکی از نخستین کسانی که به این مقوله توجه کرد حزین لاهیجی (١١۴۵- ١٠٧١ ش) است که از شاعران مبرز  آن عصر به شمار می رود. او در یکی از آثار خود به طرز حکومت و شیوه ی زندگی اروپاییان و محاسن آن توجه کرده و می نویسد: " شاید تنها راه اصلاح امور ایران در این باشد که آن را بر اساس شیوه های غربیان سر و سامان بخشند ". چندی بعد در همان زمان، عبداللطیف شوشتری در تحفه العالم توصیفات چندی از زندگی مردم انگلستان عرضه کرد که نشانگر آشنایی او از حکومت قانون در این کشور بود. او اثر خود را در اوایل دوره ی قاجار تالیف کرد و در هند منتشر ساخت. بحث او پیرامون فراماسونری و برابری حقوق همه در مقابل قانون جالب توجه است. معاصر و رفیق او میرزا ابوطالب ( ١١٨۵- ١١۴٨ش ) نیز در سفرنامه ی خود به نام مسیر طالبی از شیوه ی زندگی مردم انگلیس که خود به چشم دیده بود، با تفصیل صحبت کرد. او را باید نخستین فرد ایرانی دانست که آشنایی نزدیک با دموکراسی انگلیس داشت و از آن در سفرنامه اش صحبت کرد و توجه دیگران را بدان جلب نمود.

ایده ی آزادی به تدریج از طریق هند و روسیه و نیز امپراتوری عثمانی از طریق زبان ترکی (استانبولی) در ایران اشاعه یافت و سپس تعدادی از افراد نظیر میرزا فتح علی آخوند زاده (١٢۵٧- ١١٩٢ش)، ملکم خان (١٣١۴- ١٢٨٨ش) و سید جمال الدین افغانی (١٢٧۶-١٢١٨ش) برای انتشار افکار  آزادی خواهانه در خارج از کشور فعالیت کردند. ملکم خان به عنوان یک نفر سیاست پیشه و مصلح، میرزا فتح علی به عنوان یک نفر نویسنده و نقاد و سید جمال الدین به عنوان یک نفر متفکر اجتماعی و سیاسی با تکیه بر مذهب و با شیوه های ویژه ی خود، راه را برای انتشار تفکر جدید و اصول ایده ی " آزادی " هموار کردند.

چشم اندازی بر ادبیات معاصر ایران

در بررسی تاریخ تطور ادب فارسی از نیمه‌ی اول قرن سوم هجری قمری و پیدایی اولین آثار منظوم و منثور فارسی دری تا دهه‌های پایانی قرن سیزدهم قمری [که سیطره‌ی ادبیات شبه‌مدرن تدریجاً پدیدار می‌شود و میراث و میراث‌داران ادب کلاسیک به حاشیه رانده می‌شود] آنچه که «ادبیات کلاسیک فارسی» می‌نامیم به همراه تطور تمدن کلاسیک ایران، فراز و فرودهای متعددی را تجربه می‌نماید.
ادبیات، زمینه‌ساز مشروطه
ادب و ادبیات در پیشینه‌ی تاریخی ـ فرهنگی مردم ایران بیشتر دارای مضامین حکمی و تعلیمی و دینی و عرفانی بوده و از زبانی تمثیلی و یا نمادین بهره می‌برده است. در بررسی تاریخ تطور ادب فارسی از نیمه‌ی اول قرن سوم هجری قمری و پیدایی اولین آثار منظوم و منثور فارسی دری تا دهه‌های پایانی قرن سیزدهم قمری [که سیطره‌ی ادبیات شبه‌مدرن تدریجاً پدیدار می‌شود و میراث و میراث‌داران ادب کلاسیک به حاشیه رانده می‌شود] آنچه که «ادبیات کلاسیک فارسی» می‌نامیم به همراه تطور تمدن کلاسیک ایران، فراز و فرودهای متعددی را تجربه می‌نماید.
در لایه‌های مختلف و شؤون متکثر این ادبیات و به ویژه در جهان‌نگری غزلیات حافظ و نیز سعدی در «بوستان» و «گلستان» می‌توان «سرنوشت تاریخی» مردم این سرزمین را که با عناصری از تعالیم قدسی اسلامی و برخی ره‌آوردهای فرهنگ یونانی و مرده‌ریگ به جای مانده از ایران باستان و عرب جاهلی آمیخته است را مشاهده کرد. شعر حافظ و نثر سعدی را می‌توان به عنوان نقطه اوج ادب کلاسیک فارسی مطرح کرد و آن را چون آیینه‌ای برای دریافت درونی‌ترین لایه‌های روح تاریخی ساکنان این مرز و بوم دانست.

قالب غزل و تحولات آن

نحوه ی قرار گرفتن قافیه در شعرهای سنتی قالب های متفاوتی پدید می آورد .

 یکی از مهم ترین انواع شعر غنایی غزل است ؛

غزل :در لغت به معنای سخن گفتن با زنان و عشق ورزی با ایشان ، حدیث عشق، عاشقی‌کردن، و عشق‌باختن ‌استدر اصطلاح ادبیات فارسی غزل قالبی از شعر است که در آن مصراع اول و مصراع‌های زوج هم قافیه‌ اند و حد معمول آن به طور متوسّط بین ۵ تا ۱۲ بیت می‌باشد. هر چند بعضی از شاعران تا نوزده بیت نیز گفته اند . ازآن روی که این گونه شعر، بیشتر، در بردارندهٔ سخنان عاشقانه بوده‌است، شاعران فارسی آن ‌را غزل نام کرده‌اند. ولی،گاهی تنها مغازله و عشق را در خود جای نداده است بلکه شامل مضامین اخلاقی و دقایق حکمت و عرفان و قلندریات و مسائل سیاسی نیز می شود و حتی گاهی آمیخته با مدح می شود. و به‌مرور، و با ورود مفاهیم بلند اخلاقی و معانی دل‌آویز حکمت و عرفان در شعر فارسی، غزل از صورت پیشین آن به‌درآمد، و با اخلاق و عرفان در هم‌آمیخت. اولین کسی که عرفان را وارد غزل کرد سنایی غزنوی بود .

پایان نامه ارشد ادبیات با موضوع ادبیات پایداری

 1    معصومه جعفری   جلوه های ادبیات پایداری در شعر حافظ ابراهیم - کارشناسی ارشد ناپیوسته -استاد راهنما و مشاور: محمد جواد اسماعیل غانمی   عبدالکریم البوغبیش    

 2    رضا شفیع زاده سماکوش   مقایسه ای ادبیات پایداری در اشعار فدوی طوقان و سیمین بهبهانی - کارشناسی ارشد-استاد راهنما و مشاور:  ناپیوسته  سید محمد حسینی   علیرضا فرقانی اوزرودی   22/06/1390 

 3    فاطمه ناجی   ادبیات پایداری در اشعار ابوالقاسم شابی- کارشناسی ارشد ناپیوسته-استاد راهنما و مشاور:   سهاد جادری   صادق ابراهیمی کاوری   29/06/1390 

 4    یوسف نریمانی جهانگیرلو   ادبیات پایداری در آمریکای لاتین - کارشناسی ارشد ناپیوسته -استاد راهنما و مشاور:  محمد فرهمند سرابی   فرامرز جلالت مغانلو   05/06/1390 

 5    احمد عبیات   ادبیات پایداری در شعر عزالدین مناصره -کارشناسی ارشد ناپیوسته  -استاد راهنما و مشاور: عبدالکریم البوغبیش   جواد سعدون زاده    

 6    سکینه موسایی پرند   ادبیات پایداری در اشعار طاهره صفارزاده و موسوی گرمارودی - کارشناسی ارشد ناپیوسته -استاد راهنما و مشاور:  هادی خدیور   نعمت اله علی پور   1389.06.31 

پایان نامه ادبیات ارشدباموضوع عشق،عاشق،عاشقانه بخش دوم

 50    خدیجه کاویانی   مقایسه ی داستانهای عاشقانه ترکی با منظومه های عاشقانه فارسی 811  کارشناسی ارشد -راهنما و مشاور:  ناپیوسته  جهانبخش نوروزی   جلیل نظری   08/07/

51    شکوفه قنبری   عشق عاشق معشوق در غزلیات حافظ 842  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور:   حمید طاهری   قاسم انصاری   85.7.5  

 52    داوود ابراهیمی پور کانی   بررسی تحلیلی جلوه های عفت و پاکدامنی داستانهای عاشقانه شاهنامه و میزان تاثیر بخشی آنها درکتب ادبیات دوره متوسطه 892  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور:   فاطمه غفوری مهدی آبادی   هادی حیدری نیا نائینی   23/07/1390 

 53    سعیده فرامرزی فرد   بررسی موسیقی شعر سپید در مقایسه بانثر مسجع بر مبنای آثار احمد شاملو و عبهرالعاشقین روزبهان بقلی شیرازی 842  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور:   نجم الدین جباری   محمد مراد ایرانی   26/8/86  

 54    ندا سلیمانی بروجردی   بررسی و تحلیل داستانهای عاشقانه در شاهنامه فردوسی 882  کارشناسی ارشد ناپیوسته-راهنما و مشاور:    ناهید عزیزی   غلامرضا تمیمی تواندشتی   25/12/1389 

 55    حمید خدا پرست   بررسی سیر اندیشه های عارفانه وعاشقانه درآثارنظامی 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته  -راهنما و مشاور:  محمد علی جانی پور   محمدحسین نیکداراصل   30/.6/1389 

 56    مهناز زارع وسطی کلا   جنبه های غنایی و حماسی داستانهای عاشقانه در شاهنامه 872  کارشناسی ارشد ناپیوسته-راهنما و مشاور:    رضا ستاری   احمد کریمی   19/11/1388 

 57    رقیه رستمی   بررسی نامه های عاشقانه منظوم ( با تکیه بر للی و مجنون، خسرو و شیرین نظامی ، ویس و امین اسعد گرگانی ، همای و همایون و گل نورووز خواجوی کرمانی 881  کارشناسی ارشد ناپیوسته  -راهنما و مشاور:  محمد رضا صالحی مازندرانی   منوچهر تشکری   25/6/1389  

58    جواد عزیزی   بررسی اشعار عارفانه و عاشقانه محمد الفیتوری 871  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور:   حمیدرضا عبدالمحمدی   جمشید باقرزاده   17/11/89  

 59    سعیده طالبی   بررسی نقش رمان های عاشقانه عامه پسند بر رفتارهای ارتباطی دختران دبیرستانی ( سه سال اول دبیرستان : منطقه 5 تهران )  862  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور:   علی گرانمایه پور   تژا میرفخرایی   27/11/88 

پایان نامه ادبیات ارشدباموضوع عشق،عاشق،عاشقانه بخش اول

    معصومه حسن نژاد   بررسی مضامین عاشقانه در اشعار فریدون مشیری  -  کارشناسی ارشد ناپیوسته  -راهنما و مشاور:حسین منصوریان   طواق گلدی گلشاهی   3/6/88  

 2    خدیجه جمالی   ویژگی معشوقه ها در منظومه های عاشقانه از آغاز شعر فارسی تا قرن 8 هجری قمری -  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور: مریم پرهیزکاری   سیدجعفر حمیدی    

 3    سعیده طالبی   بررسی نقش رمان های عاشقانه عامه پسند بر رفتارهای ارتباطی دختران دبیرستانی ( سه سال اول دبیرستان : منطقه 5 تهران )  -کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور: علی گرانمایه پور   تژا میرفخرایی   27/11/88  

 4    کامبیز امامی   احوال عاشق ومعشوق درسبک عراقی -  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور: محمدرضا قاری   شاهرخ حکمت   23/6/87  

 5    کتایون کتیبه   ابن عربی دررسالههای مترجم ده گانه وتاثیر اودرعرفان عاشقانهی ایرانی - اسلامی -  کارشناسی ارشد ناپیوسته  -راهنما و مشاور:غلامرضا افراسیابی   محمدرضا اکرمی   13/11/85  

 6    محمد آشنا عباسی منش   تصحیح و ترجمه منظومه عاشقانه سلطان ابراهیم و نوش آفرین خانای قبادی -  کارشناسی ارشد ناپیوسته-راهنما و مشاور:  محمود فضیلت   موسی پرنیان     

 7    زینب نیک نفس دهقانی   مضامین عاشقانه درشعرعماد خراسانی وپژمان بختیاری - کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور: نعمت اله اصفهانی عمران   رحیم نژادسلیم   29/06/1391 

 8    شهین وفایی   مقایسه منظومه عاشقانه خسرو و شیرین نظامی با دیگر منظومه های همنام با آن -  کارشناسی ارشد ناپیوسته-راهنما و مشاور:  احمد محسنی   عباس خیر آبادی   28/06/1388 

 9    عبدالکریم دارابی نژاد   نقدوبررسی ملمعات وغزلیات عاشقانه عربی سعدی -  کارشناسی ارشد ناپیوسته -راهنما و مشاور: محمد جنتی فر   سید محمد رضی مصطفوی نیا    

تحلیل اسطوره قهرمان در داستان ضحاک و فریدون بر اساس نظریه یونگ

چکیده :

داستان ضحاک و فریدون یکى از مشهورترین اسطوره‏هاى ایرانى است که فردوسى در شاهنامه به نقل آن پرداخته است.در مقاله حاضر کوشش شده این اسطوره و قهرمانى آن بر حسب چهار چوبهاى نقد اسطوره‏اى مبتنى بر عقاید یونگ و پیروانش تحلیل گردد.

در نظر یونگ محتواى ناخود آگاه جمعى یا همان کهن الگوها به شکل افسانه و اسطوره پدیدار مى‏گردند.این کهن الگوها خود ناشناخته و ناپیدایند اما به شکل رویا، افسانه و اسطوره تجلى مى‏کنند.

در مقاله حاضر ضحاک و فریدون به عنوان تجلى‏هاى مختلف یک روان واحد و مراحل رشد آن به سمت فرآیند فردیت و کمال شخصیت تأویل شده‏اند.نتیجه کار نشان مى‏دهد که با استفاده از این شیوه مى‏توان درک بهترین از اسطوره‏هاى ایرانى داشت و برخى جنبه‏هاى تاریک آن را روشنتر ساخت.
کلمات کلیدی :

1.یونگ 2.نقد اسطوره‏اى 3.اسطوره 4.اسطوره قهرمان 5.شاهنامه 6.ضحاک 7.فریدون

تحلیل کارکرد کهن الگوها در بخشی از داستان بهرام چوبین

سرگذشت قومى و ملّى ما شاهنامه فردوسى،نسیجى گرانقیمت،بافته از تاروپود اسطوره،حماسه و تاریخ است که‏ برخى کوشیده‏اند آن را به سه بخش اساطیرى،حماسى و تاریخى تقسیم کنند؛اما در هم تنیدگى این سه قسمت چنان‏ است که تعیین حدّ و مرز و جداسازى آن از یکدیگر امرى ناممکن مى‏نماید.براى نمونه آنچه ایشان آن را بخش‏ تاریخى شاهنامه مى‏دانند،مزّین به طرازى زربفت از اندیشه اساطیرى و مفاهیم نمادین و کهن الگویى قومى و بدوى‏ ایرانیان و همچنین داراى رنگ و بویى حماسى است.یکى از این داستانها،داستان تاریخى-افسانه‏اى بهرام چوبین است‏ که در بخشى از آن«کهن الگوى فرایند فردیت روانى»نمودى برجسته یافته است.در این بخش،بهرام به پیشروى‏ گورى،وارد قصرى نمادین مى‏شود و با آنیماى پرى پیکر مستور در ناخودآگاهى خویش ملاقات مى‏کند و در پى این‏ ملاقات،تحوّلى عظیم در شخصیت وى پدید مى‏آید؛چنان‏که سوداى پادشاهى در سر مى‏پروراند و به دنبال این سودا بر هرمزد شاه مى‏شورد و چند گاهى نیز بر تخت حکومت ایران مى‏نشیند.اما این پادشاهى دیرى نمى‏پاید و بهرام‏ محکوم به مرگ مى‏شود؛زیرا از یک سو به شاه که بن‏مایه‏اى مقدس و الهى در نظام فکرى ایران کهن است،بى‏حرمتى‏ کرده است و از دیگر سوى هنجار پهلوانى را شکسته و فراموش کرده است که پهلوان هرچند هم نیرومند باشد،تنها فرّهء پهلوانى دارد و سریر پادشاهى از آن کسى است که از فرّهء شاهى برخوردار باشد.

عناصر تشبیه در شعر حافظ

تشبیهات حافظ را از لحاظ موضوعی نیز می‏توان به اقسامی تقسیم کرد از آن جمله است تشبیهات مذهبی،علمی،عرفانی.حروفی،طبیعی، سپاهی و غیره.اما تشخیص آنکه کدام‏یک از این اقسام را خود حافظ آورده‏ و کدام‏یک را از شاعران دیگر اقتباس کرده است چندان آسان نیست، آنچه مسلم است اینست که این تشبیهات پیش از حافظ هم سابقه داشته است،نهایت‏ آنکه حافظ به بعضی از این اقسام مانند تشبیهات مذهبی و طبیعی و تشبیهات‏ مربوط به عطرها و مواد خوشبو بیشتر دلبستگی دارد ولی تشبیهاتی که عناصر آن را ابزار جنگ و امور لشکری تشکیل می‏دهد حاصل اقتباس و پیرویست‏ و همچنین است آنهائی که جنبهء اشرافی دارند و اجزاء تشبیه را زروزیور و گوهرها به وجود می‏آورند(مانند:تشبیه لب به لعل و روی به زر و پیکر

سیر تحول و کاربندی چیستان در شعر فارسی

مدعی‏گو لغز و نکته به حافظ مفروش

 کلک مـا نیز زبــانی و بیــانی دارد
 تاریخچه پژوهش چیستانهای فارسی(1)

 هرچند که لغزها و معماهای فارسی جای ویژه‏ای در ادبیات جهان دارد، ولیکن تاکنون هیچگونه پژوهش جامع علمی در این سبک کهن، سرگرم‏کننده و پرمحتوای ادبی صورت نگرفته است.(2) آرچر تیلور پس از اشاره به تأثیر لغزهای شرقی در لغزهای ادبیات غرب در کتاب خود با عنوان لغزهای ادبی پیش از 1600 میلادی می‏نویسد: «نگارش تاریخ لغزهای شرقی کاری است خواستنی، هم برای شناختن ماهیت و چگونگی آنها و هم برای پرتوافکندن بر سیر تطور لغز در غرب، ولیکن احتمال می‏رود که این خواست هیچگاه تحقق نیابد».(3) به نظر می‏رسد که پیشگویی تیلور صحیح از آب درآمد چرا که دوستداران این سبک ادبی زیبا همچنان در انتظار پژوهشی علمی در هنر چیستان‏سرایی‏اند. کادن در فرهنگ اصطلاحات ادبی می‏نویسد که در ادبیات فارسی مجموعه‏ای کهن از لغز وجود دارد.(4) هر چند گفتار کادن وجود این مجموعه را نوید می‏دهد، اما متأسفانه (اگر معمانویسی را در اینجا کنار بگذاریم) چنین مجموعه‏ای در زبان فارسی وجود ندارد، حداقل نه به صورت مجموعه بلکه به صورت پراکنده در دیوان اشعار شعرای متقدم. تیلور صفحات متعددی به الغازِ (چیستانها) عربی اختصاص می‏دهد و تنها سه صفحه صرف چیستانهای فارسی می‏کند. در حالی که تیلور به چیستان‏سرایان فارسی اشاره می‏کند و نامهای آنها را به طور غیر مستقیم از شرق‏شناس معروف، هامر پورگشتال، نقل می‏کند، وی می‏نویسد «لغزهای هیچ‏یک از این نویسندگان ایرانی به زبانهای اروپایی بازگردانده نشده و ایرانشناسان هیچگونه علاقه‏ای به آنها نشان نداده‏اند».(5) تیلور انگشت بر نقطه ضعف می‏نهد چرا که ادبا چندان توجهی به این سبک نکرده‏اند. شاید هم استادان تاریخ ادبیات فارسی می‏ترسند که به سرنوشت هومر دچار شوند: در اخبار آمده است که هومر از اینکه نتوانست جواب یک لغز را بیابد دق کرد و اندک زمانی بعد درگذشت.(6)

عنوان مقاله: سنت شکنی به شیوه زنانه: نگرشی فمینیستی بر یک رمان (و دیگران نوشته محبوبه میر قدیری)

راوی و دیگران زنی است که برای انجام عمل جراحی زنانه‏ در اتاق شمارهء 5 بیمارستانی بستری است.او سالها پیش، مخفیانه با مردی متأهل دوستی گرفته بود،اما اکنون این مرد مدتهاست که مرده است.راوی به‏طور اتفاقی،زینت،همسر مرد محبوب در گذشته‏اش را در بیمارستان می‏بیند و با پرس‏ و جو از پرستاران و خدمهء بیمارستان در می‏یابد که بهار،دختر زینت،آبستن است.دیدن بهار و زینت،که راوی را نمی‏شناسند، برای زن یادآور«آن مرد»و شیرینی‏ها و بیشتر تلخی‏های‏ گذشته است.سرتاسر رمان به صورت تک‏گویی درونی روایت‏ می‏شود؛تک‏گویی‏ای که از لحاظ بازهء زمانی،یک روز پیش‏ و چند روز پس از عمل را در برمی‏گیرد.زن در درون خویش، گاه«آن مرد»و گاه ریحانه،دوست دوران کودکی‏اش و بیش‏ از همه زینت را مخاطب قرار می‏دهد و از این طریق،روابط پنهانی خویش با شوهر زینت و شادیهای زودگذر و دلهره‏های‏ طولانی و حسادتها و عقده‏ها و گاه خاصرات دوران کودکی‏ خویش را واگویه می‏کند.از این لحاظ می‏توان گفت که رمان‏ تقریبا آغاز و پایان و اوج و فرود یا حتی کشمکش به خصوصی‏ ندارد و صرفا چکیده‏ای است از ذهنیات زن،همراه با اندک‏ وقایعی که در بیمارستان روی می‏دهد.

 مطابق دیدگاه ویرجینا و ولف همهء آثار برگزیده،چه به‏ قلم مردان نوشته شده باشند چه زنان،دو جنسیتی هستند، چرا که اذهان بزرگ دو جنسیتی‏اند.1به رغم دیدگاه و ولف، برخی از منتقدان فمینیست معتقدند که داستانهای زنان‏ می‏تواند حاوی توصیف تجربیاتی باشد که مردان امکان‏ دستیابی به آنها را ندارند.تجربیاتی همچون زایمان،مورد تجاوز قرار گرفتن و اموری از این قبیل.2و این امر صورت‏ نمی‏گیرد،مگر با مطالعه در آثار داستان نویسان مرد و شناخت‏ نقشهای کلیشه‏ای شخصیتهای زن در این آثار و طرد این‏ نقشها توسط داستان نویسان زن.این نگرش در اواخر دههء 1960 منجر به شکل‏گیری شیوه‏ای از نقد فمینیستی شد که‏ تصاویر زنان( mages of women )نام دارد.شاخهء دیگر نقد فمینیستی،نقد زن محور( gynocriticism )نام دارد که‏ بزرگترین نظریه‏پرداز آن الن شووالتر است.در این شیوه،آثار داستان نویسان زن مورد بررسی قرار می‏گیرد.شووالتر نیز بر این دیدگاه و ولف که همهء آثار بزرگ دو جنسیتی هستند،انتقاد می‏کند و بر ویژگیهای زنانهء آثار زنان اصرار می‏ورزد.

نقد فمینیستی بر رمان کوه روح

 «تو با کمال بی‌دقتی یادداشت‌های مربوط به سفر خویش،حرف‌های نامربوط تحمیل‌گر اخلاقی، احساسات،نوشته‌های شتابزده،مشاهدات، گفت‌وگوهای فرضی و افسانه‌هایی که با اصل خود شباهتی ندارند را کنار هم قرار داده،از برخی ترانه‌های‌ محلی تقلید کرده‌یی و یک سری داستان‌های ساختگی‌ و بی‌معنی‌ات را هم به آن افزوده‌یی و اسم‌اش را ادبیات‌ داستانی می‌گذاری.»

 شینگجن در صفحه‌یی از اثر ادبی چندگانه،کوه‌ روح،خود را به‌عنوان متجددی ناتوان و شکست‌خورده،متهم می‌کند.سپس به گفتمانی خاص‌ که ویژهء اوست دربارهء طبیعت و هدف ادبیات داستانی‌ می‌پردازد-یکی از جملات این گفتمان،تقریبا به دو صفحه می‌رسد-تا بدین‌جا اکثر خوانندگان به این‌ پرسش خواهند رسید که آیا گائو نکتهء موردنظر خود را آشکار نموده و یا پیروزمندانه آن را نقض کرده است؟

 در ابتدای دههء 0891 شینگجن به‌عنوان‌ نمایشنامه‌نویسی سرشناس و برجسته در عرصهء ادبی‌ کشور چین مطرح بود.در سال 2891 بیماری شدید ریوی وی را مشکوک به ابتلای به سرطان ریه کرد و یک‌ سال بعد حزب کمونیست چین نوشته‌های گائو را به‌ یک عنوان آثاری که مسبب«آلودگی روحی»هستند،مورد انتقاد قرار داد.این دو اتفاق یعنی ضربهء روحی دوگانهء ناشی از نکوهش عمومی و تجربهء مواجهه‌اش با فناپذیری خویش،گائو را بر آن داشت تا سفر طولانی‌ ده‌ماهه به مسافت پانزده هزار کیلومتر را به قلب چین‌ آغاز کند که حاصل‌اش،حماسهء«کوه روح»شد.

زنان داستان‏نویس پس از انقلاب اسلامى‏

[ظهور زنان داستان‏نویس در عرصه ادبیات کشور به اواخر دهه سى برمى‏گردد اما دگرگونى‏هاى فرهنگى صورت گرفته در ایران پس از انقلاب، جلوه تازه‏اى از حضور زنان در این عرصه را رقم زده بگونه‏اى که آثار پرشمارى از آنان طى سال‏هاى اخیر در بسیارى از جشنواره‏هاى کتب برگزیده، صاحب مرتبه شده‏اند.
در این پژوهش به مناسبت 25 سال انقلاب از میان دهها نویسنده زن با عنایت به کیفیت آثار آنان 25 زن داستان‏نویس در حوزه بزرگسالان و 25 نفر در حوزه خردسالان به انتخاب نویسنده، معرفى شده‏اند. ]

سرآغاز

وقتى به تاریخ ادبیات داستانى ایران مى‏نگریم پیدایش، تداوم و موفقیت در آفرینش آثار برجسته را بیشتر مردها برعهده داشته‏اند.
اگر مبناى پیدایش داستان را در ایران «یکى بود یکى نبود» محمدعلى جمالزاده به حساب بیاوریم، حرفه داستان‏نویسى در واقع تخصصى مردانه به حساب مى‏آمده است.
اگرچه در سال‏هاى اواخر دهه سى و چهل به بعد با حضور نویسندگانى چون سیمین دانشور و گلى ترقى و بعدها مهشید امیرشاهى نخستین آثار داستان‏نویسان زن مطرح مى‏شود، اما این آثار در مقابل آثار گروه مردان به لحاظ کیفى و کمّى جایگاه قابل توجهى پیدا نمى‏کنند. اگر چه فرم تازه ادبى داستان، شرایط تازه‏اى براى نگاه به زندگى ایجاد کرده بود اما فرهنگ مردسالار جامعه هنوز چیرگى و سیطره خود را از کف نداده بود.
روایت نسل اوّل داستان‏نویسان ایرانى مانند محمدعلى جمالزاده، صادق هدایت، بزرگ علوى، چوبک و ... روایتى از همین عصر را به نمایش مى‏گذارد.
سیمین دانشور در اواخر دهه سى با انتشار چند مجموعه داستان مثل «آتش خاموش» (1327) و «شهرى چون بهشت» (1340) به عنوان نخستین زن داستان‏نویس مطرح مى‏شود. رمان «سووشون» او را به شهرت مى‏رساند و او را همطراز دیگر نویسندگان نسل اوّل مى‏کند.
البته اگرچه در «سووشون» دانشور پیش از اینکه سخنگوى زنان عصر خود باشد، روایتى از دنیاى مردسالار عصر خود را باز مى‏نماید.
پس از دانشور نویسندگان دیگرى چون گلى ترقى با چاپ مجموعه داستان «من چه گوارا هستم» (1348) و سپس با داستان بلند «خواب زمستانى» (1352) حضور زنان داستان‏نویس را تثبیت مى‏کنند. مهشید امیرشاهى و بعدها شهرنوش پارسى‏پور و غزاله علیزاده هم این جلوه خاموش را پرفروغ مى‏سازند.
البته زنان دیگرى هم بوده‏اند که در طول سال‏هاى پس از دهه سى و آغاز انقلاب اسلامى آثارى در حوزه داستان و رمان آفریدند که برخى از آنها در سال‏هاى پس از انقلاب هم به فعالیت‏هاى ادبى خود ادامه داده‏اند و بعضى دیگر با چاپ یک یا چند مجموعه، دیگر اثرى از آنان منتشر نشد؛ کسانى چون عطیه شایانى با «ندا» (1337)، مهین مستوفى با داستان «خرما» (1337)، مهین توللى با «سنجاق مروارید» (1338)، ناهید سرفراز با اثر «گلیم‏هاى سیاه» (1339)، رؤیا مسعودى با «رؤیا» (1347)، فریده رهنما «یکشنبه سوم» (1342)، فریده گلبو «جاده کور» (1344)، مهین بینا «مسجد و دیر» (1348)، میمنت دانا «آهنگ جوانى» (1348)، منیر ابطحى «دزد ناموس» (1350)، سعیده پاک‏نژاد «کشاوان» (1356)، کبرا سعیدى «توبا» (1356)، مینا هنربخش «ماهى‏ها در خاک زندگى مى‏کنند» (1356)، فاطمه رحیمى «زن بابا» (1357)، مهین افخم‏رسولى «چهارده داستان» (1357)، فیروزه غیاثى «قلب‏هاى شکسته» (1355)، شکوه میرزادگى «بنفشه‏هاى سیاه» (1355) و «گل آفتاب» (1356)، قدسى قاضى‏نور «گرگ و خرگوش» (1356) و... .
با پیشامد انقلاب اسلامى و دگرگونى‏هاى فرهنگى و اجتماعى شرایط تازه‏اى براى حضور زنان ایجاد شد. در مدت دو دهه پس از انقلاب دهها نویسنده که نامى از آنها در سال‏هاى پیش از انقلاب نبود با نوشتن داستان جلوه تازه‏اى از حضور زنان را به نمایش گذاشتند.
در این سال‏ها هم به لحاظ کمّى و هم به لحاظ کیفى آثار زنان رشد کرد و در بسیارى از انتخاب‏هاى کتاب‏هاى برگزیده، نهادهاى دولتى و غیر دولتى صاحب رتبه بودند.
در این پژوهش تلاش بر این است که به مناسبت سپرى شدن 25 سال از انقلاب اسلامى در دو مرحله به معرفى 25 زن داستان‏نویس بپردازیم، اگر چه انتخاب این تعداد محدود (پنجاه نفر) زن از میان زنان نویسنده کار دشوارى است اما کوشش شد زنانى که از نظر کیفى فعالیت بیشترى داشته‏اند معرفى شوند؛ اگر چه به دلیل نبود یک منبع مشخص، یافتن زندگینامه و معرفى‏نامه آثار این نویسندگان کار دشوارى بود.

مروری بر داستان نویسی زنان ایران

در تازه ترین شماره فصلنامه بررسی کتاب ویژه ادبیات، که به همت مجید روشنگر، ناشر، منتقد ادبی و مترجم ساکن لس آنجلس امسال بیستمین سال انتشار خود را پشت سر گذاشت و تمرکز آن بر روی ادبیات مهاجرت است، علاوه بر چند گفتگوی ادبی، نقد کتاب و شعر تازه، چند داستان کوتاه و اشعاری از نویسندگان و شعرای ایرانی و آمریکایی، مطلبی تحت عنوان «مروری بر داستان نویسی زنان ایران» نیز به چاپ رسیده است که توسط پژوهشگر و نویسنده ایرانی ساکن قطر، مهتاب کرانشه نوشته شده است.
این مطلب مروری است بر تاریخچه نویسندگی زنان در ایران که در طول چند دهه توانسته اند موقعیت خود را در عرصه ادبیات ایران، به جایگاه تثبیت شده ای برسانند. آنان در حوزه داستان به خصوص ادبیات داستانی کودکان و نوجوانان، رمان، نمایشنامه و فیلمنامه آثار پرباری را ارائه داده اند که به رقابت با آثار مردان می پردازد.
خانم مهتاب کرانشه در ادامه این مطلب می نویسد: «گفتنی تر این که بیشتر این ها نشانه ای از دفاع از موجودیت، جنسیت، هویت ملی و فرهنگی و دینی و علمی زنان در کنار و یا برابر مردان است. بنابراین باید اعلام کرد که زنان داستان نویس امروز ایران سهم ارزشمند و در خور توجهی از داستان نویسی امروز جهان را به خود اختصاص داده اند و آثارشان از هر حیث شایسته توجه و ترجمه، نقد و تجزیه و تحلیل است.»

تیپ های گوناگون زن در داستان های معاصر ایرانی

از زمانى که شهرزاد با گفتن داستان هایى از حیله و مکر زنان، آشوب دل شهریار را بیش تر مى کرد تا امروز این موجود عجیب و غریب و چندوجهى که با تاباندن نورهاى مختلف بر او طیف هاى جدیدى از شخصیتش را به نمایش مى گذارد، در داستان ها جاخوش کرده و بى حضورش داستان نویس براى رنگ و بو دادن به نوشته اش باید به فکر مقدمه چینی دیگرى باشد. زن هاى هزار و یک رنگ هزار و یک شب، مادام بوارى، آناکارنینا، زن هاى بور و مشکى هیچکاک، زن هاى اندرونى نشین و مظلوم یا مظلوم نماى نویسندگان معاصرمان، صورتک هاى گوناگونی از زن را برایمان به تصویر کشیده اند. قدیمى ترین و پابرجاترین نقشى که زن ها در قصه ها به عهده داشته اند نقش مادرانه بوده است. "زن � مادر" در داستان هاى مردانه و زنانه تقریبن حضور یکسانى دارد. ممکن است داستان نویس زن به علت احساس "هم ذات پندارى" با مادر داستانش، به داستان کیفیت دیگری بدهد، ولی در حس بنیادى اش با داستان نویس مرد تفاوت زیادى ندارد. به علت غریزى بودن مساله، فرهنگ و جغرافیا هم مانند جنسیت تاثیر مهمى در ایجاد و درک احساس مادرانه ندارد.

نقد و بررسی رمان سووشون

فصل اول

رمان «سووشون»، برجسته ترین اثر سیمین دانشور است که نگارنده تلاش نموده است که در این فصل از چندین روزنة مختلف به آن بنگرد؛ از جمله: از جنبة عوامل داستانی، فمینیستی، اسطوره ای، رئالیستی و تاریخی. اما ابتدا با نویسندة رمان «سووشون» و دنیای داستانی نویسی او آشنا شده، پیشینة تحقیق در مورد این اثر گران بها را بطور مختصر بررسی می کنیم و پس از آن به ترتیب برگه های مختلف نقد را ورق می زنیم. 

بخش اول

سیمین دانشور و دنیای داستان نویسی او  

سیمین دانشور دو ویژگی عمده دارد؛ اول از همه این که نخستین زن نویسندة جدی در ادبیات معاصر ماست و دیگر آن که اولین فارغ التحصیل دورة دکترای ادبیات فارسی است که به جای تفحص و تحقیق و تصحیح نسخة خطی، به داستان نویسی روی می آورد و به جای این که به کاوش در آثار دیگران بپردازد، خود، اثر می آفریند تا دیگران به نقد و کاوش آن دست زنند. در واقع نویسنده ای ظهور می کند که زن است و از زنان می نویسد و اهمیت این موضوع آن گاه بیشتر آشکار می شود که در آغاز راه او ادبیات ما به طور یک جانبه ای مردانه بود.

 ابعاد فمینیستی رمان تهران مخوف

چکیده:

 رمان تهران مخوف یکی از رمانهای اجتماعی اوایل قرن حاضر است . در این رمان نویسنده با طرح داستانی عاشقانه ، بسیاری از ناهنجاری های جامعه را نیز در حاشیه به تصویر کشیده است . آنچه بیش از هر چیز در این رمان به نظر می رسد مشکلاتی است که زنان در مواجهه با جامعه مرد سالار به ان دچار شده اند و یکی از مهمترین انها مساله روسپیگری است .  نویسنده با شرح زندگی زنان داستان از زبان خودشان سعی در نشان دادن این ناهنجاری و علل و عوامل ان دارد . در این مقاله با تکیه بر نظریات فمینیستی جلوه های تفکر مرد سالاری و تبعات ان  در این رمان  نشان داده شده است .

کلید واژه: فمینیسم، مرد سالاری ،روسپیگری ،رمان اجتماعی

بررسی رمان «چراغ ها را من خاموش می کنم» از دیدگاه فمینیستی

می دانیم که رمان زنانه دارای ویژگی های خاص خود می باشد از جمله :

1- افشای نمود مرد سالاری

یکی از نمونه های بارز مردسالاری این است که همواره به وسیلة زنان تأیید می شوند و زنان کمی وجود دارند که در برابر آرا و عقاید مردان خود می ایستند و با آن ها مقابله می کنند. بیشتر زنان حتی اگر بدانند حق با همسرشان نیست، باز هم به او می گویند "حق با تو است"؛ زیرا از برهم زدن آرامش زندگی می هراسند؛ بطور نمونه :

«یک بار که وقت قهوه خوردن حرفِ بحث های آرتوش و گارنیک شد نینا گفت "از من می شنوی جفتشان مزخرف می گویند. ولی من همیشه به گارنیک می گویم عزیزم حق با توست. تو هم باید به آرتوش بگویی عزیزم البته که حق با توست."» (چراغ ها را من خاموش می کنم، ص 22)

2- کوشش برای کشف و شناخت هویت زنانه

زویا پیرزاد همچون سیمین دانشور با خلق اثر فمینیستی اش- رمانِ «چراغ ها ...» - می خواهد تجربیات ذهنی و عینی اش را به عنوان یک زن بیان کند و خواسته اش را از رهگذر نوشتن بازگوید؛ یعنی اندکی فاصله گرفتن از محدودة وظایف همیشگی خانگی و خرده ریزه های زندگی. او اندکی فرصت می خواهد تا به خود بپردازد تا شاید هویت خویش را باز یابد:

نگاه زنانه و فمینیسم در ادبیات

بررسی نگاه زنانه، نوشتار زنانه و رابطه آنها با فمینیسم در ادبیات داستانى

ترجیح مى‏دهم به جاى پرداختن به موضوع‏هاى کلى این عرصه که کم نیستند، به طور مشخص روى نگاه و نوشتار زنانه متمرکز شوم و هر از گاهى هم روى مرزبندى بسیار حساس آن با فمینیسم مکث کنم؛ امرى که به‏نوبه خود مقاله‏ها و بلکه کتاب‏هاى پرشمارى را طلب مى‏کند.

به‏طور کلى زنانه‏نویسى یا «نگاه زنانه» در ادبیات با آن مقوله‏اى که امروزه به نام فمینیسم مى‏شناسیم، تفاوت دارد. نگاه زنانه، هستى را به دو بخش مرد و زن تقسیم نمى‏کند، اما ستم مضاعف بر زن را نیز مردود نمى‏شمرد. نگاه زنانه، تنگناهاى زندگى زن را به مرد نسبت نمى‏دهد و اگر بدهد عامل اصلى را مناسبات اجتماعى مى‏داند. «نگاه زنانه» در عین حال ظرایفى را مى‏بیند که مرد به دلایل پرشمار قادر به دیدن آنها نیست. «زبان و نگاه زنانه» گاهى به سکوت مى‏گراید و زمانى به پُرحرفى و وراجى که گونه‏اى فریاد زدن است. به‏همان دلیل که جزئى‏نگرى و پرحرفى وجهى از زنانه‏نویسى است، حداقل‏گرایى در نوشتار هم، که نشانه سکوت است سویه دیگر زنانه‏نویسى است. از نظر ژولیا کریستووا، ژاک لاکان و خانم لسلى هیل، این حداقل‏گرایى در نوشتار، نمایانگر دنیایى است که رخدادهاى دهشتناکش باعث ایجاد گونه‏اى کمبود زبان و بازنمایى شده است. آن روى سکه این وجه روانکاوى - زبان‏شناختى، تکه‏تکه شخصیت‏هاست که با نوع زندگى کنونى جور درمى‏آید؛ شخصیت‏هایى که به لحاظ کاربرد زبان نیز دچار گونه‏اى بیمارى اسکیروفرنیک شده‏اند و طبعاً به کم‏گویى روى مى‏آورند؛ چه نویسنده باشند و چه خواننده متن.

ادبیات زنانه و زنانه نویسی (فمینیسم )

متاسفانه از گذشته‌های دور نگاه انسان‌ها به زن به صورت کالایی بوده که درتملک مرد قرارداشته است؛ این نگرش در رم باستان و فرهنگ یونانی به خوبی قابل رویت است. ازدیدگاه انسان آن دوره، زن قابل خرید و فروش و معامله بوده و به شکل کالایی، قابلیتِ دست به دست کردن و تبادل داشته است. درآن دوره زن و برده، ارزش یکسانی داشتند و تا ظهور مسیحیت که به دلیل حضور حضرت مریم (س) به عنوان اساس و پایۀ شکل گیری چنین شریعتی، نظام ارزشمندی زن را بنیان نهاد و تاثیر شگرفی درایجادِ دیدگاهِ خاص به زن داشت، این نگرش ادامه پیدا کرده است.

با ورود اسلام به اروپا که مقارن با قرون دهم و یازدهم میلادی بود، دیدگاه انسان‌ها به زن همچنان و به آرامی، دست‌خوش دگرگونی شگرفی شد. با این‌همه، پس از رنسانس درقرون چهاردهم، پانزده و شانزده میلادی و نیز در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی به دلیل پیدایش سکولاریسم دراخلاق، سنت وفرهنگ، زنان بیشترین آسیب را دیدند. دراین دوره جایگاه زن به چنان درجه نزولی رسیده بود که هنرمندان و اندیشمندان و دانشمندان زن با اسامی مستعار مردانه فعالیت می‌کردند که تاریخ گواه این مدعاست. و شاید این سرآغازی بود برای پیدایش جنبش‌های فمینیستی، در اواخر قرن نوزده میلادی.

فمینیسم چیست؟

گفته شده که، واژۀ فمینیسم، اولین بار درمقاله‌ای که توسط الکساندر دوما نوشته شده بود، به زنانی اطلاق شد که رفتاری مردانه داشتند، و درسال 1873 این واژه رسما به عنوان واژه‌ای سیاسی، وارد فرهنگ فرانسه شد و جنبش‌های آن دراعتراض به نابرابری حقوق زنان و مردان وبی عدالتی به زن، آرام آرام شکل گرفت، که دراثر گذشت زمان به شکل یک حرکتِ فرهنگی درآمد که به اقتضای زمان شاخه‌های متعددی ازجمله فمینیسم مارکسیستی ،فمینیسم سوسیالیستی، فمینیسم رادیکالی،فمینیسم لیبرالی، فمینیسم با رویکرد فرامدرن و نیزفمینیسم اسلامی پیدا کرد.

بسمه تعالی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

پایان نامه

برای دریافت درجه : کارشناسی ارشد

در رشته روانشناسی تربیتی

موضوع

بررسی زیر ساختهای روانشناختی

در ادبیات کودکان ایران

استاد راهنما: دکتر علی اصغر احمدی

استاد مشاور: دکتر قیصر امین پور

پژوهشگر: فرشته صباغی

سال تحصیلی 1378 - 1377

1)   هدف پژوهش: 1- بیان کاستیهای ادبیات کودکان از نقطه نظر روان شناسی رشد شناختی 2- توجه دادن به ضرورتهای استفاده از یافته های روانشناسی ژنتیک و شناخت نیازهای واقعی کودکان در ادبیات کودکان ایران.

2)   روش نمونه گیری افراد از نظر تعداد جنس و غیره: نمونه گیری به طریقه تصادفی ساده انجام شده و به این منظور قرعه کشی صورت گرفته است و از هر ردۀ سنی 10 کتاب به قید قرعه انتخاب شده است.

3)   روش پژوهش : روش تحقیق تحلیل محتوا بوده که به این منظور کتابهای نمونه با سه رویکرد هوشی، قضاوت اخلاقی و انگیزشی خوانده شده و مقوله های مورد نظر به طریق فراوانی نسبی اندازه گیری شده است.

4)   ابزار اندازه گیری: پرسشنامه ای مرکب از مقوله های سه گانه هوش، قضاوت اخلاقی و انگیزش تهیه شده و فراوانی های مقوله های مذکور در آن شمارش گردیده است.

5)   طرح پژوهش: بهره گیری از یافته های پیاژه و کلبرگ و مازلو در روانشناسی شناختی در فرآیند تولید داستان، شعر، کتب علمی کودکان، موجبات رشد آنان را از کانالی صحیح و غیر مستقیم و در مقام پاسخ به یکی از نیازهای اساسی کودکان یعنی ادبیات فراهم می آورد.

 نتیجه کلی: گروه الف: نسبتاً موفق در توجه به ساختهای هوشی پیاژه - عدم مشاهده مراحل قضاوت اخلاقی - توجه کافی به نیازهای واقعی گروه خود

گروه ب: ضعیف در توجه به ساختهای هوشی پیاژه - عدم مشاهده مراحل قضاوت اخلاقی - توجه کافی به نیازهای واقعی - توجه نسبی به انگیزه های متعالی

گروه ج: بسیار ضعیف در توجه به ساختهای هوشی پیاژه - مشاهده مراحل قضاوت اخلاقی ولی انحراف از نظام کلبرگ به سبب پرداخت بیشتر به مراحل نامربوط به این گروه سنی - موفق در توجه به نیازهای واقعی و هدایت نسبی انگیزه ها به سمت انگیزه های متعالی.

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

قصه های جادویی کودکان و نوجوانان

اساتید راهنما: دکتر قیصر امین پور و دکتر موسوی

استاد مشاور: دکتر علیرضا حاجیان نژاد

نگارش : زهرا شیخی

پایان نامه برای دریافت درجۀ کارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات فارسی

پاییز 1387

چکیده:

داستانهای جادویی از دیرباز ، در افسانه ها وقصه های پریان، با استقبال زیاد کودکان مواجه بوده است. فانتزی جادویی نیز که برگرفته از افسانه های جادویی و از مهمترین گونه های فانتزی نو است، در چند سال اخیر رواج بسیار داشته است. روی آوردن روز افزون نویسندگان و خوانندگان به این گونۀ ادبی ، از اهمیت آن نزد عموم مردم و همچنین منتقدان حکایت می کند. برای پرداختن به فانتزی جادویی که موضوع اصلی این رساله است، نخست نگاهی داشته ایم به تاریخ جادو و جادوگری، علل روی آوردن مردمان بدان، ذکر انواع جادو و نیز تأثیر این اعتقادات در داستانها و بویژه متون فارسی.

سپس چون فانتزی شاخه ای مهم از ادبیات کودکان است، در فصل دوم به نکاتی در باب ادبیات کودکان، تاریخچه و اهمیت آن نزد منتقدان، روانشناسان و ... اشاره کرده ایم و فصل بعد نیز به پیشینه فانتزی، تعریف و انواع آن اختصاص یافت و مشخص گردید که فانتزی جادویی از قدیم ترین گونه های فانتزی بوده است. سپس در فصل آخر به طور مجزا به تعریف فانتزی جادویی پرداخته و سعی کرده ایم تا ویژگی های فانتزی جادویی را در آثار مورد بررسی نشان دهیم تا میزان استفاده این آثار را از ویژگی های جادو و فانتزی جادویی مشخص کنیم و دلایل توفیق و یا عدم توفیق آنها را در این زمینه توضیح دهیم.

 بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی

جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد

رشته روانشناسی عمومی

عنوان:

تحلیل محتوای روان شناختی کتابهای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

 بر اساس مراحل تحول جان دار پنداری

استاد راهنما : سرکار خانم دکتر پریرخ دادستان

استاد مشاور : جناب آقای دکتر قیصر امین پور

نگارنده : رقیه بلالی

سال تحصیلی : 78 - 77

چکیده :

منتقدان ادبی و متخصصان تعلیم و تربیت بر این باورند که روان شناسان تأثیر خواندنی ها بر ذهن کودکان و نوجوانان را در حد کفایت مورد مطالعه و پژوهش قرار نداده اند و حال آنکه کتاب نقش بسیار مؤثری در تکامل آنها دارد.

پژوهش حاضر به تحلیل محتوای کتابهای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سالهای 1376 - 1374، در چهار گروه سنی « الف، ب، ج، د»، بر طبق مراحل تحول جان دار پنداری و سایر انواع خود میان بینی های غیر مستقیم پرداخته است. برای روشن ساختن این مراحل از نظریات « پیاژه» بهره جسته و در صدد یافتن پاسخی برای سؤالات زیر بودیم:

• 1- آیا مراحل تحول جان دار پنداری در کتاب های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، به تناسب برای هر یک از گروه های سنی مختلف، در نظر گرفته شده است؟
• 2- آیا نویسندگان ایرانی و غیر ایرانی، خوانندگان را در راه خروج از خود میان بینی به سوی میان- واگرایی، یاری داده اند؟
• 3- آیا نتایج این پژوهش، با نظرات شورای عالی پژوهشنامه ی ادبیات کودک و نوجوان همخوانی دارد؟

روش تحقیق، آمیزه ای از « فن تحلیل محتوا » و « روش کتابخانه ای» است و گروه نمونه شامل 30 عنوان کتاب از کتاب های چاپ شده ی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است که در آنها یکی از انواع خود میان بینی های غیر مستقیم و به ویژه جان دار پنداری، عنوان شده باشد. برای دسته بندی داده ها و تنظیم جداول و نمودارها، از آمار توصیفی استفاده شده است. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که در اکثر کتاب های کانون، خصوصیاّت خاصّ هر دوره ی سنی در نظر گرفته شده است، هر چند که کتاب های گروه سنی «ب» چندان مناسب نبوده اند. همچنین نتایجی گویای این مطلب اند که به رغم کمی کتاب های غیر ایرانی تحلیل شده در این تحقیق، اکثر این کتاب ها در مرتبه ی عالی قرار دارند. یعنی نویسندگان غیر ایرانی، علاوه بر توجه به خصوصیات ویژه ی هر یک از گروه های سنی، آنان را در راه خروج از خود میان بینی یاری کرده اند. نتیجه ی دیگر این تحقیق بیان می دارد که میزان همخوانی نتایج این پژوهش، با نظرات شورای عالی پژوهشنامه ی ادبیات کودک و نوجوان بسیار پایین است و این امر به تفاوت دیدگاه داوران، نسبت دادنی است.

نکته ی آخر اینکه، متأسفانه آشنایی با خصوصیات و ویژگی های دوره ی کودکی و نوجوانی، در محدوده ی دانشگاه و رشته ی روان شناسی باقی مانده است و تا به حال هیچ مؤسسه ای با توجه به نیازها و ویژگی های روانی و سنّی مخاطبان خود، به تهیه ی کتاب نپرداخته است.

بسمه تعالی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران مرکزی

پایان نامه : برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

در رشته زبان و ادبیات فارسی

موضوع: تحلیل و سیر مثنوی در شعر معاصر

استاد راهنما : جناب آقای دکتر کامل احمدنژاد

استاد مشاور : جناب آقای دکتر قیصر امین پور

پژوهشگر : منیرالسادات هژبر

سال تحصیلی : 79 - 1378

چکیده:

1) هدف پژوهشگر: اهداف مهم این پژوهش عبارتند از:

• 1- معرفی شاعران مثنوی سرا از دوره های مشروطه تاکنون
• 2- معرفی مثنوی های شاعران دوره ی یاد شده
• 3- تحلیل مضامین مثنوی ها و تغییرات خاص در اوزان آنها در دوره ی یاد شده.

2) روش نمونه گیری: - - - - - -

3) روش پژوهش: تحقیق از نوع نظری است و به صورت کتابخانه ای انجام شده است.

4) ابزار اندازه گیری: فیش برداری از کتابها و منابع معرفی شده از طرف استادان راهنما و مشاور- مصاحبه ی حضوری- مصاحبه ی تلفنی.

5) طرح پژوهش: متن تحقیق بر اساس اهداف تعیین شده در موارد زیر تنظیم گردیده است: تاریخچه ی مثنوی سرایی- مضامین مثنوی- معرفی شعرای مثنوی سرا در دوره ی مورد نظر- تحلیل مثنوی های شاعران دوره های یاد شده.

6) نتیجه کلی: مثنوی یک قالب اصیل و ایرانی برای شعر فارسی است که دربردارنده ی مضامین حماسی، عارفانه عاشقانه و تعلیمی است. از دوره ی مشروطه به بعد در مضامین آن و هم در اوزان معمول این قالب دگرگونی هایی رخ داده است و مضامین تغزلی و مفاهیم سیاسی،اجتماعی و مذهبی در این قالب ارائه شده است در این دوره استفاه از اوزان نسبتاً بلند بر تنوع در این قالب شعری افزوده است.

 بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

عنوان: اوضاع ادبی چهارمحال در دوره ی قاجار

همراه با شرح احوال و معرفی آثار شعرا و نویسندگان بزرگ این دوره

نگارش: حمید رضایی

استاد راهنما: آقای دکتر مظفر بختیار

استاد مشاور: آقای دکتر قیصر امین پور

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات فارسی

مرداد ماه 1382

چکیده:

رساله حاضر با عنوان « اوضاع ادبی چهارمحال در دوره ی قاجار همراه با شرح احوال و معرفی آثار شعرا و نویسندگان بزرگ این دوره» در دو بخش تنظیم گردیده است. بخش اول شامل پنج فصل است، در فصل اول با عنوان «شناخت سرزمین چهارمحال»، موقعیت جغرافیایی و طبیعی منطقه و جغرافیای تاریخی آن معرفی شده است. در فصل دوم اوضاع سیاسی، اجتماعی اصفهان و چهارمحال مورد بررسی قرار گرفته است. علت بررسی اوضاع سیاسی، اجتماعی اصفهان بیشتر از آن جهت است که این شهر به عنوان بزرگترین مرکز سیاسی و علمی منطقه بیشترین تأثیر را در اوضاع چهارمحال داشته است.

در فصل سوم با عنوان «اوضاع ادبی ایران در دوره ی قاجار» مهمترین رخدادها و تحولات ادبی کشور بیان شده است. و در فصل چهارم که در دو قسمت ترتیب یافته، نخست در باره ی اوضاع علمی، فرهنگی چهارمحال مطلبی ذکر شده است سپس اوضاع ادبی چهارمحال و علل رواج شعر و ادب در این منطقه و مراکز ادبی آن در دوره ی قاجار مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است.

در فصل پنجم با عنوان «انواع ادبی» در یک قسمت به بررسی شعر شعرای چهارمحال از نظر قالب و مضمون آنها پرداخته ایم. در پایان این قسمت مطالبی نیز در باره ی اشعار تعزیه بیان کرده ایم. در قسمت دوم این فصل آثار نثر نویسندگان این دوره را معرفی نموده و مورد بررسی قرار داده ایم و از هر کتاب قسمتی را به عنوان نمونه ذکر کرده ایم.

در بخش دوم رساله شرح حال هشت تن از شعرا و نویسندگان چهارمحال به نامهای قطره سامانی، میرزا ملال دزکی، میرزا حبیب دستان بنی، فرخی بروجنی، عمان سامانی، بیضاء جونقانی، دهقان سامانی و آصف قهفرخی آمده است. در ضمن آن به معرفی آثار و بررسی سبک و شیوه ی شاعری و نویسندگی آنها نیز پرداخته ایم.

در پایان قسمتی با عنوان پیوست آمده است که در بر گیرنده ی نمونه هایی از نسخه های خطی آثار شعرا و نویسندگان، نمونه هایی از خط کاتبان محلی، نمونه هایی از نسخه های ادبی موجود در منطقه و نمونه هایی از نسخه های مجالس تعزیه چهار محال می باشد.

 بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

گروه زبان و ادبیات فارسی

عنوان:

تحول نثر فارسی در دورۀ قاجار

نگارش: فرانک جهانگرد

استاد راهنما: جناب آقای دکتر مظفر بختیار

استادان مشاور: جناب آقای دکتر محمد دهقانی و جناب آقای دکتر قیصر امین پور

پایان نامه جهت دریافت درجۀ دکتری

زمستان 1384

چکیده:

نثر فارسی پس از طی فراز و نشیب هایی، در بازگشت ادبی در دورۀ قاجار ضمن آشنایی با فرهنگ اروپایی و تأثیر پذیری از آن به استواری و پختگی رسیده است. بسیاری از نویسندگان این دوره آثار متنوعی در انواع ادبی گوناگون با سبکهای مختلف پدید آورده اند. نسبت به تعداد آثار و اهمیت آنها، نثر این دوره آنطور که شایسته است، مورد دقت و ارزیابی قرار نگرفته است.

دورۀ قاجار دورۀ ثبات سیاسی و اجتماعی برای شکوفایی بسیاری از هنرها و رشد ادبیات خصوصاً نثر است. به طوری که انواع گوناگون سبکهای نوشتاری از نثر فنی تا سره نویسی و عربی گرایی در این دوره در کنار هم دیده می شود. در این رساله با هدف نشان دادن تحول نثر نویسی در دورۀ قاجار ابتدا سیر تحول را با بررسی جایگاه نثر از نظر پیشینیان نشان داده ایم.

رواج بی سابقۀ خاطره نویسی و سفرنامه نویسی در این عهد ایجاب کرده که فصلی به بررسی آثاری با این موضوعات تعلق گیرد. تاریخ نویسی نیز از موضوعاتی است که اگرچه بی سابقه نیست، در این عهد متحول شده و در فصلی نثرهای تاریخی در این دوره مورد بررسی واقع شده است. درک عمیق عقب ماندگی و تلاش برای پیشرفت از اصلی ترین انگیزه های نوشتن نثرهای انتقادی است که در فصل دیگری به آنها پرداخته شده است.

در بخش دیگر به مهمترین جریانهای ادبی پرداخته شده است: علاوه بر ترجمه از زبان عربی، ترجمه از آثار اروپایی با ورود تعبیرات ترجمه ای از عواملی است که به گسترش نثر در این دوره انجامیده است. در فصلی دیگر به بررسی چند اثر از شاهکارهای ترجمه ای این عهد پرداخته شده است.

روند شکل گیری و تلاش سره نویسان برای زدودن زبان از لغات و ترکیبات عربی در فصل دیگری نشان داده شده است. برخورد با علوم جدید و معادل سازیهای نویسندگان این عهد نیز فصلی را به خود اختصاص داده است.

بررسی نثرهای دیوانی و منشیانه نیز که در بعضی از شاخه ها دچار تحول شده اند، در فصل دیگری صورت گرفته است. زنان نویسنده نیز با به کارگیری لغات محاوره ای در نوشتار، آثار جالب و قابل توجهی پدید آورده اند که تعدادی از آثار آنها در این رساله بررسی شده است.

اگرچه بسیاری از آثار نویسندگان این عهد در کتابهای تاریخ ادبیات و سبک شناسی بررسی شده است، به دلیل فراوانی آثار منثور این دوره در این تحقیق به معرفی و بررسی آثار نویسندگانی پرداخته شده که آثار بدیع و تأثیر گذاری در ادبیات فارسی پدید آورده اند. گزینش این آثار را آقای دکتر بختیار با سخن شناسی و اشراف بر متون این دوره انجام داده اند.

بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

شرح، تجلیل و تفسیر شعر نو معاصر ایران

نگارش: محمدرضا روزبه

استاد راهنما: دکتر قیصر امین پور

استادان مشاور: دکتر منوچهر اکبری   و   دکتر غلام رضا ستوده

پایان نامه برای دریافت درجه دکتری در رشته زبان و ادبیات فارسی

آذر 1380

بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

موضوع: اومانیسم در شعر معاصر فارسی

نگارش: حجت الله کرمی

استاد راهنما: دکتر محمد دهقانی

استاد مشاور: دکتر قیصر امین پور

پایان نامه برای دریافت کارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات فارسی

شهریور ماه 1383

چکیده ی فارسی

اومانیسم طرز تفکری است که مطابق آن انسان مقیاس همه چیز و مرکز عالم تلقّی می شود و درست در برابر انواع تفکّرات مذهبی خدا محور قرار می گیرد. از مهمترین ویژگی های اومانیسم،، خرد گرایی و تکیه بر فردیت انسانی به عنوان منشأ و مبدأ تفکر است که در عبارت معروف «من می اندیشم پس هستم» دکارت متبلور شده است. اومانیسم به لحاظ سیر تکوین و تکامل به سه نوع مشخص و متمایز تقسیم می شود: الف- اومانیسم رنسانس   ب- اومانیسم روشنگری   ج- اومانیسم مدرن. که هر کدام از انواع این تفکّر نیز، خود به شاخه های مجزّایی تقسیم می شوند.

آشنایی ایرانیان با اندیشه های اومانیستی نخستین بار در قالب گرایش به وجه تکنولوژیک و صنعتی تمدن غرب آشکار شد و پس از مدتی به تلاش روشنفکرانی از قبیل میرزا ملکم خان، میرزا آقاخان کرمانی، میرزا فتحعلی آخوندزاده و دیگر همفکران آنها به صورت منظومه ی منسجم فکری خاصی در ایران شناخته شد. انقلاب مشروطیت که خود مفهومی برگرفته از فلسفه ی سیاسی غرب و مبتنی بر اندیشه های آزادی، برابری، عدالت، سکولاریزم، لیبرالیزم و ... است، یکی از دستاوردهای آشنایی ایرانیان با افکار انسان گرایانه ی غربی بود.

شعر معاصر فارسی نیز در پرتو چنین اندیشه هایی دستخوش تغییرات بنیادینی هم در عرصه ی معنا و مضمون و هم در حوزه ی فرم و ساختار، شد که غلبه ی دیدگاههای اومانیستی بر ذهن و زبان شاعران از مهم ترین این تغییرات بود. در این رساله اشعار شش تن از شاعران شاخص در شعر معاصر یعنی ملک الشعرای بهار، ایرج میزا، پروین اعتصامی از طیف شاعران سنت گرا و احمد شاملو، فروغ فرخزاد و سهراب سپهری از میان نوگرایان، از این دیدگاه بررسی و تحلیل محتوایی شده اند.

 بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

واقعگرایی در ادبیات داستانی معاصر ایران

« رمان »

( 1320-1357 ش )

پایان نامه جهت دریافت درجۀ دکتری

در رشته زبان و ادبیات فارسی

استاد راهنما: دکتر تقی پورنامداریان

استادان مشاور: دکتر قیصر امین پور و دکتر اسماعیل حاکمی والا

نگارش: فدوی الشکری

اسفند 1382

چکیدۀ فارسی

رئالیسم یکی از مباحث بسیار مهم در حوزۀ هنر، فلسفه و ادبیات است که بحث در بارۀ آن، از اهمیت فزاینده ای برخوردار است. در واقع مباحث متعدد و استدلالات متنوعی که تاکنون از سوی منتقدان و نظریه پردازان رمان ارائه شده اند، همواره بر این مسئله تأکید دارند که رمان ماهیت ساختاری واقعیت را نادیده نمی گیرد و واقعیت را پدیده ای مسلم، فرض می کند. رمان به جای اینکه اثر تخیلی محسوب شود، انعکاسی از واقعیت است. زیرا جوهر و ماهیت اصلی آن در ارتباطی است که میان واقعیت و تخیل نهفته است. از این رو گرایش رمان فارسی (از آغاز پیدایش آن) به رئالیسم، موضوع اصلی این تحقیق است که بر اساس نمونه های برگزیده، مسئلۀ رئالیسم و رمان فارسی را عمیقاً مورد تحلیل و بررسی خود، قرار داده است.

در فصل نخست این رساله، نگارنده تعاریفی بسیار دقیق و مطابق اصول علمی و معیارهای نقد ادبی از انواع شاخص ادبیات داستانی ارائه کرده است و به سیر هر کدام از این انواع در ادبیات فارسی، پرداخته است.

اما فصل دوم به مباحثی پیرامون رمان اختصاص داده شده است: تعریف رمان، نگاهی به تاریخچۀ رمان، انواع رمان و پیدایش رمان فارسی موضوعاتی بودند که مورد بحث و بررسی قرار گرفته اند.

در فصل سوم، نگارنده به مبحث بسیار وسیع و گستردۀ «رئالیسم» پرداخته است. اصول و مفاهیم رئالیسم، نویسندگان پیشگام رئالیستی، رمان و واقعیت و واقعگرایی در ساختمان رمان، موضوعات اساسی که در این فصل به آنها توجه شده است. در این راستا کوشش نگارنده بر این بوده است که به طور جامع و مانع، حوزۀ تئوریک کار را مشخص کند و معیارهای شاخصی برای تحلیل و بررسی رمانهای برگزیده، به دست بیاورد.

در فصل چهارم این رساله که شامل چهار بخش است، سه تا از رمانهای معتبر فارسی انتخاب شده اند و عناصر شاخص رئالیستی آنها مورد بحث و بررسی جدی قرار گرفته اند. در هر بخش نگارنده، به زندگی صاحب اثر و آثار داستانی اش، به خلاصۀ رمان برگزیده و گرایش آن به واقعیت، پرداخته است؛ و برشیوۀ شخصیت پردازی رئالیستی نویسندگان برگزیده که وجه مشترک در رئالیسم همۀ آنهاست، تأکید کرده است. علاوه بر این، نگارنده به نقد شیوۀ پرداخت رئالیستی شخصیت ها، توجه کرده است. اما بخش چهارم این فصل، به فهرستهای مختلف که به دقت گردآوری شده اند، اختصاص داده شده است و فهرستی نسبتاً کامل از اصطلاحات ادبیات داستانی و معادل دقیق انگلیسی آنها، به دست پژوهشگران در حوزۀ ادبیات داستانی ارائه شده است.

سمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

عنوان

روی کرد حماسی اشعار عاشورایی معاصر

استاد راهنما: زنده یاد آقای دکتر قیصر امین پور

استاد مشاور: آقای دکتر منوچهر اکبری

نگارش: شیما باقرپور طهرانی

پایان نامه جهت دریافت کارشناسی ارشد

در رشته زبان و ادبیات فارسی

اسفند ماه 1386

مقدمه

ادبیات فارسی، یکی از مظاهری است که می توان در آن تجلی قیام مقدس امام حسین (ع) را به خوبی مشاهده کرد. شعر عاشورایی به عنوان یکی از مظاهر بارز ادبیات دینی گواه خوبی است بر آن که این قیام مقدس تمام ویژگی های یک حماسۀ کامل را دارد. حماسه ای که در واژگان، معنا و سیر آوایی واژگان نمود یافته در ادبیات عاشورایی قابل تشخیص است.

این تحقیق، ابتدا به بحث انواع ادبی می پردازد. بحثی که با وجود اینکه در ادبیات فارسی مطرح شده، اما هنوز شکل و شیوه ای عملی پیدا نکرده است و هنوز می توان و باید کوشید تا از این دیدگاه نیز به ادبیات فارسی نگریست.

پس از آن بررسی مختصری در مورد تاریخچۀ شعر عاشورایی به عمل آمده تا دریچه ای شود برای ورود به مبحث شعر عاشورایی که زمینۀ اصلی این تحقیق است.

پس از ذکر تاریخ، وارد حیطۀ ادبیات فارسی شده و در فصل هایی جداگانه، غزل، شعر نو، رباعی و دو بیتی و مثنوی  عاشورایی مورد بررسی قرار می گیرند.

برای انتخاب این اشعار، در ابتدا نام آشنا بودن شاعران و سپس ضعف و قوت کلام آنها ملاک قرار گرفته و سعی شده از اشعاری استفاده شود که هم از نظر معنا و هم از نظر کلام شایستگی بررسی داشته باشند.

شیوۀ کار در مورد این بررسی بدین گونه است که در ابتدا، وزن و بحر شعرها استخراج شده و سپس واژگان حماسی و غنایی آن به عنوان دو نوع بیشتر غالب، از سایر واژگان جدا و مشخص گردیده اند.

پس از آن سعی شده تا محتوایی از شعر و شرح آن ارائه گردد تا بتوان با توجه به معنا نیز به بررسی رویکردها پرداخت. پس از ذکر معنا و شرحی از محتوای شعر، رویکرد غالب هر بیت به صورت مجزا ذکر گردیده و در انتها با کنار هم گذاشتن این مقوله ها و توجه به سیر آوایی واژگان، رویکرد غالب هر شعر به عنوان یک ساختمان ادبی مورد بررسی قرار گرفته است. چهل غزل از سی و چهار شاعر، شش شعر نو از سه شاعر، پانزده رباعی و دو بیتی از نه شاعر و دو مثنوی از دو شاعر، محور این تحیق بوده و ملاک این بررسی قرار گرفته اند.

آنچه در این تحقیق، بیشتر مورد تکیه و بحث بوده، بررسی رویکرد حماسی است که این امر میسّر نمی شود جز به شناخت دو جنبۀ رقیب و همراه انواع ادبی، یعنی غنا و حماسه.

بسمه تعالی

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

پژوهشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

رشته زبان و ادبیات فارسی

موضوع: بررسی سیر نقد ادبیات داستانی در نشریات

از سال 1369 - 1382

استاد راهنما: دکتر ابوالقاسم رادفر

استاد مشاور: دکتر قیصر امین پور

نگارش: اکرم ماه زاده

بهار 1386

چکیده

هدف پژوهش حاضر در چهار فصل، بررسی الگوهای نقد عملی در نشریات است که از یک سو می تواند نشان دهنده بازتاب نظریه های نقد ادبی در میان منتقدان ایرانی باشد و از سوی دیگر تحلیل این نقدها نگاه و نگرش منتقدان نسبت به ادبیات داستانی را نشان می دهد.

فصل اول اختصاص به تعریف نقد ادبی و رویکردهای مختلف آن و مشخص کردن اهداف و معیارهای نقد ادبی دارد.

فصل دوم در سه بخش تدوین شده است، بخش اول معرفی مختصری است از نشریاتی که آثار انتقادی مورد بررسی در آنها چاپ شده است. بخش دوم اختصاص دارد به معرفی چند منتقد که در نشریات مورد نظر فعال تر از سایر منتقدان هستند و روش ویژه ای در نقد آثار داستانی دارند. بخش سوم مروری بر جریان کلی ادبیات داستانی در این دوره بر اساس نظرات منتقدان است.

فصل سوم نیز از دو بخش توصیف محورهای اساس آثار انتقادی و تقسیم بندی نقدها بر اساس رویکردهای نقد ادبی تشکیل شده است.

فصل چهارم به بررسی تاریخی آثار انتقادی اختصاص دارد.

در پایان به صورت مختصر و به عنوان نتیجه گیری به بررسی علل و عوامل بحران نقد ادبی در ایران پرداخته شده است.

 بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

ذرّه و خورشید در مثنوی مولانا

استاد راهنما: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

استاد مشاور: دکتر قیصر امین پور

نگارش: سمیرا قیومی

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد

در رشته زبان و ادبیات فارسی

تابستان 1385

چکیده

ذره و خورشید یکی از بن مایه های ادب فارسی است که به صور گوناگون در شعر و نثر ادیبان ما جلوه یافته. آنچه در اینجا مورد نظر است نقش آفرینی این بن مایه در آثار صوفیه به خصوص مولانا و خانوادۀ فکری اوست.

ذره و خورشید نقطۀ مرکزی عناصری است که در کنار یکدیگر قرار می گیرند تا تصویر حرکت ذرات به سوی خورشید را هر بار به شکلی تازه و بدیع باز سازی کنند. تصویری که در آن هر یک از عناصر سمبل و نماد حقیقتی متعالی خواهند بود. پس از آنجا که این عناصر به خودی خود نقش بسزایی در آفرینش تصویر و نیز در بیان مقاصد عرفانی صوفیه دارند، بر ماست که به چرایی، نوع به کارگیری و نیز سیر تکامل این بن مایه و حوزه ی تداعی آن بپردازیم. عناصری چون سیاهی و ظلمتی که ذره در آن به سر می برد، نوری که در سیاهی تابیده می شود تا ذره را بنماید و به سوی خویش خواند، هدایتی که با چنین مسیر نوری توأم است، روزنی که نور از آن به درون می تابد، هوایی که ذره در آن غوطه می خورد، صحرایی که پیش روی اوست و عالم برینی است که خورشید حق در آن تافته، حرکت ذره به سوی خورشید که جز رقص نخواهد بود و سرانجام فنای در آفتاب حق.

علاوه بر این، موضوعات دیگری نیز شایسته ی توجه است: نقش پیر یا نور حق در هدایت ذره، حیات و زندگی او در آثار عرفانی و نیز تصرف آفتاب بر این زندگانی و بی اختیاری ذره در برابر او.

چنین تصرفی ما را به سوی یکی از اصطلاحات کلامی به خصوص کلام اشعری می کشاند و آن جوهر فرد یا جزء لایتجزّی است. اشاعره و به تبع آن صوفیه با قایل شدن به ذره ای که در حد نهایی خود تقسیم نخواهد شد به اثبات وجود قدیم حق و حدوث جهان و نیز نیاز پیوسته ی کائنات به حق به خصوص در آفرینش دمادمشان می پردازند. چرا که ذره به عنوان کوچک ترین جزء کائنات بهترین نمایاننده ی چنین عقایدی است.

بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

عنوان:

رئالیسم جادوئی با نقدی بر ادبیات فارسی

نگارش: منصوره شوشتری

استاد راهنما: آقای دکتر محمد دهقانی راهنما

استاد مشاور: آقای دکتر قیصر امین پور

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد

در رشته زبان و ادبیات فارسی

سال 1385

چکیده:

«رئالیسم جادویی» به عنوان یک جریان ادبی، بعد از مدرنیسم در ادبیات معاصر جهان مطرح است. در پایان نامه حاضر، ابتدا به خصوصیات این سبک ادبی و تفاوت های آن با رئالیسم و سورئالیسم- دو سبک مهم قرن 19و20- پرداخته شده است. سپس به نویسندگان خارجی- مشخصاً آمریکای لاتینی- که آثارشان در زمرۀ منتخب ترین آثار رئالیست جادوئی است، می پردازیم. در این فصل، خواننده مختصراً با زندگی نویسنده و گذشته ادبی وی آشنا می شود. همچنین یکی از آثار نویسنده- که خصوصیات رئالیسم جادویی در آن بیشتر از بقیه آثار وجود دارد، نقد می شود. فصل آخر که به ادبیات فارسی و رئالیسم جادویی می پردازد، به دو بخش تقسیم شده است. بخش اول به این سؤال مهم پاسخ می دهد که آیا می توان، متون عرفانی ادبیات فارسی را جزء آثاری به حساب آورد که خصوصیات رئالیسم جادویی را در خود دارند یا خیر؟ بخش دوم به رئالیسم جادویی در ادبیات معاصر ایران اختصاص یافته است. در این راستا، نویسندگانی که آثار یا حداقل یک اثر با مشخصات رئالیسم جادویی داشته اند، انتخاب شده اند و علاوه بر معرفی کوتاه نویسنده و گذشته ادبی اش، اثر از نظر گاه رئالیسم جادویی نقد شده است.

بسمه تعالی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران مرکزی

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

در رشته زبان و ادبیات فارسی

موضوع:

بررسی چگونگی و انتخاب موضوع در شعر نوجوان

استاد راهنما: جناب آقای دکتر قیصر امین پور

استاد مشاور: جناب آقای دکتر غلامحسین مرزآبادی

پژوهشگر: عرفان نظرآهاری

سال تحصیلی 78-1377

مقدمه:

از آن زمان که شعر نوجوان را به عنوان دغدغۀ اصلی سیاه مشق هایم برگزیدم، دوستی ام با نوجوان و نوجوانی بیشتر شد. و در طول این سال های حشر و نشربا شعر نوجوان همیشه از خودم پرسیده ام آیا شعر نوجوان، این شعر تازه زاده شده و نو پا، پاسخگوی نوجوان امروز هست؟ آیا نوجوان امروز خودش را در این شعرها پیدا می کند؟ آیا این شعرها همانی ست که باید باشد؟ آیا موضوعات شعر نوجوان، که گاه از فرط تکرار، نخ نما و بی رنگ و رو شده اند، هنوز هم می توانند جذابیتی برای نوجوان داشته باشند؟ سرانجام آیا برخی شاعران نوجوان عینک هایشان را که از پشت آن ها همه چیز حتی خود نوجوان هم پیش بینی شده و کلیشه ای ست کنار می گذارند؟

در خیلی موارد جواب این سؤال ها ناامید کننده بود. بعدها فکر کردم شاید علت این است که بسیاری از کسانی که برای نوجوانان شعر می گویند فرق چندانی بین کودک و نوجوان قائل نیستند. و اگر شاعری شعری جدی و مناسب برای نوجوان بگوید، بسیاری معترض می شوند و هشدار می دهند که این اشاعۀ ویروس بزرگسالی در شعر نوجوان است.

 و به این نتیجه رسیدم که مشکل اصلی ما، نشناختن یا درست نشناختن نوجوان است ما کم تر این زحمت را به خود می دهیم که نوجوان را مثلاً از دریچۀ روانشناسی ببینیم و یا از راهی نزدیک تر و عینی تر با او رو در رو شویم و به خلوت و دنیای او پا بگذاریم.

بنابراین بعضی از شاعرانی که برای نوجوانان شعر می گویند یا نوجوان را هم نوعی کودک فرض می کنند و یا برای شناسایی نوجوانی، تنها به نوجوانیِ خود رجوع می کنند و به بازسازی خاطرات آن دورۀ خود می پردازند؛ و نهایتاً نوجوانی که شاعر نوجوان برای خود می سازد، یک نوجوان ساختگیِ هم نسلِ خود اوست نه یک نوجوان واقعی و امروزین.

این مسائل انگیزه ای شد که نوجوان و موضوعات شعر نوجوان را به عنوان موضوع پایان نامۀ خود انتخاب کنم و البته این سرآغازی است برای من تا در آینده هرچه بهتر و جدی تر به آن بپردازم.

پایان نامه جهت اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات فارسی

موضوع:

بررسی عنصر و رنگ در شعر معاصر

(فروغ فرخزاد و سهراب سپهری)

استاد راهنما: جناب آقای دکتر محمود بشیری

استادا مشاور: جناب آقای دکتر قیصر امین پور

نگارش: زهرا مهرآبادی

تابستان 1381

    چکیده:

هدف از این تحقیق آشنایی با خصوصیات روانی رنگها و تأثیر آنها در شعر شاعران معاصر فارسی (فروغ فرخزاد و سهراب سپهری) است.

این تحقیق از نوع «بنیادی» می باشد،، در متن تحقیق و تحلیل نهایی هر رنگ، روش استقراء را به کار برده ایم ولی در تحلیل نهایی رنگها- در آخر هر بخش- از روش استقراء ناقص استفاده کرده ایم.

برای درک معنای هر رنگ سعی بر آن داشته ایم، تا با توجه به فضای کلی شعر و قرائن موجود در ابیات، مفهوم آن را دریابیم. اما اگر مفهوم قسمتی ناشناخته می ماند، ناچار از کتب و تفاسیر مختلف استفاده می کردیم. البته گاهی برای بعضی از ابیات- مخصوصاً اصطلاحات خاص سهراب - نمی توانستیم معنایی را دریابیم. از این رو فقط به ذکر آنها اکتفا کرده ایم.

نکتۀ دیگر مربوط به مفاهیم رنگ هاست. در این تحقیق معانی مجازی حقیقی رنگ ها در کنار یکدیگر آمده است. همین طور در بعضی بخشها به دلیل نزدیکی بسیار رنگ ها و تداعی هایشان، و در بعضی بخشها به دلیل کوتاه بودن فصل، تداعی هر رنگ در کنار آن آمده است.

نکتۀ دیگر در مورد واژۀ نور و مترادف آن می باشد. از آنجایی که این قبیل واژه ها جزء وابسته های دلالی هستند- که القای رنگ خاصی نمی کنند ولی در تداعی رنگ ها مؤثّرند - تنها به ارائۀ آمار آنها در جداول پایانی اکتفا کرده، و از توضیح آنها در داخل متن تحقیق، خودداری نموده ایم.

به هر تدبیر، بزرگترین مانع در راه انجام این تحقیق، گذشته از پیچیدگی اشعار- بخصوص اشعار سهراب - نبودن تفاسیر مناسب و کامل در این مورد بود که امید است در آینده با عنایت بزرگان و صاحب نظران و تمام علاقمندان به ادبیات معاصر، این مهم نیز برآورده شود.

بسمه تعالی

دانشگاه تهران

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی

 فرهنگ نوا در لغات، ترکیبان و تعبیرات

دیـــوان ازرقـــی

 به راهنمائی استاد ارجمند آقای دکتر اسمعیل حاکمی

قیصر امین پور

خرداد ماه    1369

ای نام تو بهترین سرآغاز ...

ازرقی هروی، اگر چه شهرت چندانی ندارد و همواره در ردیف شاعرانی چون ابوالفرج رونی، لامعی گرگانی، امیر معزی، رشید وطواط و عثمان مختاری از او نام برده می شود و او را از شاعران درجۀ دوم این دوره می دانند ولی به دلیل امتیازی که در برخی از وجوه شعرش وجود دارد، قابل توجه و بررسی بیشتری است. اگر نگوییم که ازرقی در بعضی جهات از همردیفان خود برتریهایی داشته است دست کم باید گفت چیزی نیز از آنها کم ندارد. به ویژه از آن جهت که شیوۀ شعر او به گونه ای است که می تواند مقدمۀ خروج از سبک خراسانی و زمینۀ ظهور سبک عراقی به حساب آید، اما به دلایلی تا کنون مورد توجه چندانی واقع نشده است. شاید در دسترس نبودن یک دیوان منقح با چاپ مناسب یکی از آن دلایل باشد. و شاید هم همین ویژکی هایی که باعث امتیاز او از همعصرانش می شود، خود دلیل دیر آشنایی این شاعر باشد.

یعنی ممکن است شیوۀ خیالپردازی، تصویر سازی و مضمون آفرینی خاص، زبان نه چندان ساده و سهل، کثرت استفاده از صنایع و برخی خصوصیات دیگر شعر او باعث شده است که عامۀ خوانندگان در بهره گیری مستقیم و بدون واسطه از شعر او دچار اشکال شوند. به این دلیل و دلایل بسیار دیگر، ضروری است که آثار اینگونه شاعران به صورتی مناسب در اختیار خوانندگان قرار گیرد باید کوشید تا موانعی را که ممکن است سد راه آشنایی با این شاعران باشد از پیش پای علاقه مندان برداشت.

شاید تهیۀ فرهنگ لغات و مشکلات برای اینگونه دیوانها از گامهای نخستین در این راه باشد که می تواند حلقۀ پیوند و واسطه العقد این آشنایی شمرده شود.

همچنانکه نقد و بررسی و معرفی درست و هنرمندانۀ این شاعران می تواند از گامهای دیگر در این طریق باشد.

البته روشن است که هیچگاه نمی توان یک شاعر به اصطلاح درجۀ دوم را با هفتاد من مثنوی و نقد و تقریظ به شاعر درجۀ اول تبدیل کرد و لزومی هم در این کار نیست بلکه غرض آن است که جایگاه و پایگاه هر کسی شناخته شود و غبار گمنامی و یا کمنامی از برخی چهره ها زدوده شود.

از دیگر سوی به دلیل آنکه زبان پدیده ای ثابت و منجمد نیست، بلکه سیلان و جوشش دارد و هر واژه موجود زنده ای است که زادن و زیستن و مردنی دارد و زبان به دلایل ذاتی و ارزی دچار دگرگونی و تغییر و تحول می شود، با زبانهای دیگر داد و ستد دارد: وام می دهد و وام می ستاند، و واژه ها ترکیب می شوند، اشتقاق می یابند و ... یکی از نیازهای اصلی در این زمینه توجه به واژه سازی و ترکیب آفرینی شاعران بزرگ است. به ویژه در این زمان که با هجوم سیل آسای واژه های بیگانه بیم آن است که بان زیبای فارسی از اصالت و هویت خود دور افتد.

در این میان چه کسی بهتر از شاعر و نویسندۀ  بزرگ و صاحب ذوق صلاحیت این کار یعنی واژه سازی و ترکیب سازی دارد. مخصوصاً بعضی از شاعران که توانایی و چیرگی آنها در این مضمار چشمگیرتر است. 

و نیز یکی از بهترین راهها برای نقد و بررسی و شناخت و ارزیابی کار شاعران و نویسندگان شناخت تعبیرات و ترکیباتی است که آفریده اند.

این رساله نیز شاید گام کوچکی در همین مسیر باشد. مبنای کار ما در این تحقیق، دیوان ازرقی با تصحیح و مقابله و مقدمۀ سعید نفیسی است که از این شاعر اندک گوی حدود 2674 بیت فراهم آوره اند و در مقدمه توضیح داده اند که در انتساب برخی از این اشعار به ازرقی تردید دارند. تحقیق در صحت و سقم انتساب این اشعار به ازرقی و همچنین اصلاح اشتباهات چاپی و اختلاف نسخ، خارج از دایرۀ کار ما بود. بنابراین بر اساس همین دیوان ، فرهنگی از نوا در لغات، ترکیبات و تعبیرات ازرقی فراهم آوردیم و برای یافتن معنی آنها و برای یافتن معنی آنها از قدیمیترین فرهنگها و همچنین فرهنگهای متأخر یاری جستیم. و گاهی که معنی واژه ها و ترکیبات در هیچکدام از فرهنگهایی که در دسترس داشتیم پیدا نمی شد و یا آن واژه ها و تعابیر تازه و بدیع و از آفریده های خود شاعر بودند با توجه به شعر و بیتی که واژه یا تعبیر مذکور در آن به کار رفته بود و با راهنمایی استادان عزیز معنی مناسبی برای آن نوشته شد. در موارد انگشت شماری هم که احتمال اشتباه چاپی می رفت یا معنی مناسبی به ذهن نمی رسید با قید حدس و گمان به عنوان پیشنهاد، معنایی ظاهراً مناسب پیشنهاد شده است.

ضمناً علاوه بر متن فرهنگنامه، مطالب دیگری که ضروری به نظر می رسید به عنوان مقدمه بر کار افزوده شد که در آن به طور مختصر، شرح حال شاعر، ممدوحان، آثار، سبک و سیرت و عناصر شعر ازرقی بررسی شده است. در نوشتن این مطالب از قدیمترین تذکره ها و کتبی که ذکری از شاعر در آنها رفته بود و برخی از منابع جدیدکه در چند و چون زندگی و آثار شاعر سخنی داشتند استفاده کرده ایم.

آخرین بخش مقدمه یعنی «عناصر شعر ازرقی» فشردۀ مقالۀ تقریباً مفصلی است که از آوردن تمام آن صرف نظر شد تا مبادا مقدمه از متن طولانی تر شود و پای سخن از دایرۀ عنوان رساله خارج گردد. در این قسمت کوشیده ایم تا عناصر شعر ازرقی یعنی اندیشه، خیال، عاطفه، زبان، آهنگ و شکل آن را مورد ارزیابی و بررسی دقیقتری قرار دهیم.

با امیذ آنکه بعدها با تلاش بیشتر، این مختصر، مفید و مفیدتر گردد، از همۀ استادان ارجمندی که در طول تحصیل و تحقیق از محضر آنها مستفیض بوده ام به ویژه استاد ارجمند جناب آقای دکتر اسماعیل حاکمی به عنوان استاد راهنما صمیمانه تشکر و سپاسگزاری می کنم.

پایان نامه ارشد دانشگاه تهران " تبدیل حواس در مثنوی مولانا"

دانشجو: حمیدرضا توکلی

استاد راهنما: دکتر مظاهر مصفا

استاد مشاور: دکتر جلیل تجلیل

داور: دکتر قیصر امین پور

تاریخ دفاع : شهریور ماه 1378

پایان نامه دکتری دانشگاه تهران "بوطیقای قصه در مثنوی مولانا"

دانشجو: حمیدرضا توکلی

استاد راهنما: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

مشاوران: دکتر تقی پور نامداریان و دکتر قیصر امین پور

تاریخ دفاع : بهمن ماه 1382

دانشگاه پیام نور

دانشکده علوم انسانی / مرکز تهران

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته ادبیات فارسی

 نقد و تحلیل ساختاری اشعار قیصر امین پور

استاد راهنما: دکتر مصطفی گرجی

استاد مشاور: دکتر قدرت الله طاهری

پژوهش گر: افسانه میری

بهمن ماه 1387

تاریخ دفاع 14/11/1387   

 تقدیم به شعر ناتمام، قیصر امین پور:

من، پیامبر امّی خداوندگار قاف عشقم . . . / خواست بگوید: " بخوان "، / زبانم بند آمده بود؛ پس او / "نوشت " و من " مات " نگریستم.

 چکیده

قیصر امین پور یکی از شاعران برجسته ی دو سه دهه ی اخیر است که اشعارش نیاز به تأمل زیاد دارد و از زوایای مختلف قابل بررسی است. دفترهای شعری پنج گانه ی او، گواهی بر این مدعا است. یکی از این زوایا، تحلیل ساختاری این مجموعه هاست؛ که بازبینی و بازخوانی آن، می تواند ما را به جریان شناسی شعر معاصر، به ویژه شعر انقلاب، رهنمون باشد. مسئله ی اصلی این پژوهش، کشف و تبیین ساختار اشعار امین پور از طریق شناسایی عناصر تشکیل دهنده ی متن و روابط درونی و بیرونی این عناصر است. بنابر این نگارنده، ابتدا با توجه به قالب و ساختار شعر؛ فرهنگ های شعری و عوامل برجسته سازی یک متن و نظرات ساختار گرایی، کلیاتی را در مورد این عوامل عرضه داشته است.

چون ساختار متن به انسجام اعضای تشکیل دهنده ی آن بستگی دارد؛ این پژوهش بر آن شد تا این انسجام را در اشعار قیصر امین پور، در دو بخش انسجام درونی و بیرونی، بررسی نماید. برجستگی های شعری و هنری شاعر در بخش ساختار شعر و تحت عنوان هنجار گریزی، مورد بحث قرار گرفته و در بحث ساختار نظم، قاعده افزایی ها به شکل توازن های آوایی، واژگانی و نحوی، بررسی شده است.

شاعر به سبب تسلط بر دانش های هنری و پشتوانه ی فرهنگی، در حوزه ی ایجاد آرایه های لفظی و معنوی، در قالب کلمات عامیانه ، به هنر نمایی پرداخته است. همه ی تلاش شاعر در ایجاد زیبایی های شعری و وزنی بر این بوده است تا مفاهیم اعتقادی و دستاوردهای تجربی در طول زندگیش را زیباتر به نمایش بگذارد. جهان نگری هنری او در خلال ساختار شعری و ادبی اش؛ شامل شناخت هستی، خدا، انسان و ... می باشد. در بین این مؤلفه ها، بیشترین توجه او به انسان، ابعاد وجودی او و برتری او به لحاظ شناخت و نوع مواجهه اش با دردهای « خدا داد» و « انسان ساز» است.

امین پور، در زیر شاخه های انسجام واژگانی، نوع جدیدی را ایجاد نموده که به اصطلاح « به جایی» نام برده شده است. در حوزه ی هنجار گریزی، دو مفهوم جدید به نام « تداعی دیداری و شنیداری» می توان افزود. « احیای احساس» خلاقیت هنری جدیدی است که در ادبیات او یافت می شود.

کلمات کلیدی: نقد ادبی، شعر معاصر، ساختار، قیصر امین پور

کلیات

تعریف مسأله و بیان سؤال های اصلی تحقیق

نقد ساختاری، نقدی است جدید که منتقد بر اساس کشف روابط میان عناصر تشکیل دهنده ی متن؛ نظیر توازن های آوایی، واژگانی، نحوی، ساختمان بیرونی و درونی متن را تحلیل می کند و از طریق تمرکز بر این روابطبه دنیای معنا و مفهوم متن رهنمون می شود.

با توجه به اینکه ساختار متن، کلیت در هم تنیده ای است که دارای انسجام و استحکام درونی است باید ساختار متن را در سه گام، یعنی؛ شناسایی عناصر تشکیل دهنده ی متن، دسته بندی آنها و کشف آشکار و پنهان آن عناصر ساختاری، کشف و تبیین نمود.

از سوی دیگر اگر بخواهیم در بین شاعران دو سه دهه ی اخیر، شاعری را برگزینیم که هم در حفظ و انسجام ساختاری بیان و هم به مؤلفه های معرفتی و ژرفایی پیام در متن توجه کرده باشد، می توان از قیصر امین پور نام برد. در این پژوهش، نگارنده سعی می کند با توجه به مهمترین ویژگی های ساختاری یک متن، مجموعه ی اشعار ایشان را در محورهای زبانی ( آوایی، لغوی و نحوی)، شکلی، ادبی و فکری، نقد و تحلیل کند. بر این اساس مهمترین سؤالات این پژوهش به قرار زیر است:

1-    با توجه به مهمترین ویژگی های یک متن و معیارهای آن به صورت منسجم، مهمترین شاخصه های ساختاری شعر امین پور چیست؟

2-    مهمترین مشخصه های بارز در محورهای زبانی، فکری و ادبی شعر امین پور کدام است؟

3-    مهمترین مشخصه ی ساختاری اشعار امین پور در دفترهای شعری او، در مقایسه با هم، چیست؟

فرضیه ها

1-    اشعار امین پور با توجه به ویژگی های ساختاری یک متن، از انسجام خاصی برخوردار است و دارای شاخصه های برجسته ساختاری می باشد. به طوری که شگردهای جدیدی در مقام ایجاد انسجام درونی و بیرونی (انسجام بین یک مجموعه و چند مجموعه ی شعر) به کار برده است.

2-    مهمترین شاخصه ی اشعار امین پور، به کار گیری صحیح کلمات در محورهای زبانی و فکری و ادبی بوده به طوری که به فهم و درک بهتر جملات و متن می انجامد.

3-1 . فرایند برجسته سازی و قاعده افزایی در اشعار امین پور در سه دفتر آخرش نسبت به دو دفتر اول او بیشتر و قابل بحث می باشد.

3-2. انسجام شعری دفتر آخر شاعر نسبت به دفترهای قبلیش بهتر و محکم تر است و به کارگیری ساختار متن، شعر و نظم در دفتر آخر او مشهودتر است.

تحول نثر فارسی در دورۀ قاجار

نگارش: فرانک جهانگرد

استاد راهنما: جناب آقای دکتر مظفر بختیار

استادان مشاور: جناب آقای دکتر محمد دهقانی و جناب آقای دکتر قیصر امین پور

پایان نامه جهت دریافت درجۀ دکتری

زمستان 1384

چکیده:

نثر فارسی پس از طی فراز و نشیب هایی، در بازگشت ادبی در دورۀ قاجار ضمن آشنایی با فرهنگ اروپایی و تأثیر پذیری از آن به استواری و پختگی رسیده است. بسیاری از نویسندگان این دوره آثار متنوعی در انواع ادبی گوناگون با سبکهای مختلف پدید آورده اند. نسبت به تعداد آثار و اهمیت آنها، نثر این دوره آنطور که شایسته است، مورد دقت و ارزیابی قرار نگرفته است.

دورۀ قاجار دورۀ ثبات سیاسی و اجتماعی برای شکوفایی بسیاری از هنرها و رشد ادبیات خصوصاً نثر است. به طوری که انواع گوناگون سبکهای نوشتاری از نثر فنی تا سره نویسی و عربی گرایی در این دوره در کنار هم دیده می شود. در این رساله با هدف نشان دادن تحول نثر نویسی در دورۀ قاجار ابتدا سیر تحول را با بررسی جایگاه نثر از نظر پیشینیان نشان داده ایم.

رواج بی سابقۀ خاطره نویسی و سفرنامه نویسی در این عهد ایجاب کرده که فصلی به بررسی آثاری با این موضوعات تعلق گیرد. تاریخ نویسی نیز از موضوعاتی است که اگرچه بی سابقه نیست، در این عهد متحول شده و در فصلی نثرهای تاریخی در این دوره مورد بررسی واقع شده است. درک عمیق عقب ماندگی و تلاش برای پیشرفت از اصلی ترین انگیزه های نوشتن نثرهای انتقادی است که در فصل دیگری به آنها پرداخته شده است.

در بخش دیگر به مهمترین جریانهای ادبی پرداخته شده است: علاوه بر ترجمه از زبان عربی، ترجمه از آثار اروپایی با ورود تعبیرات ترجمه ای از عواملی است که به گسترش نثر در این دوره انجامیده است. در فصلی دیگر به بررسی چند اثر از شاهکارهای ترجمه ای این عهد پرداخته شده است.

روند شکل گیری و تلاش سره نویسان برای زدودن زبان از لغات و ترکیبات عربی در فصل دیگری نشان داده شده است. برخورد با علوم جدید و معادل سازیهای نویسندگان این عهد نیز فصلی را به خود اختصاص داده است.

بررسی نثرهای دیوانی و منشیانه نیز که در بعضی از شاخه ها دچار تحول شده اند، در فصل دیگری صورت گرفته است. زنان نویسنده نیز با به کارگیری لغات محاوره ای در نوشتار، آثار جالب و قابل توجهی پدید آورده اند که تعدادی از آثار آنها در این رساله بررسی شده است.

اگرچه بسیاری از آثار نویسندگان این عهد در کتابهای تاریخ ادبیات و سبک شناسی بررسی شده است، به دلیل فراوانی آثار منثور این دوره در این تحقیق به معرفی و بررسی آثار نویسندگانی پرداخته شده که آثار بدیع و تأثیر گذاری در ادبیات فارسی پدید آورده اند. گزینش این آثار را آقای دکتر بختیار با سخن شناسی و اشراف بر متون این دوره انجام داده اند.

همزه در زبان فارسی

چکیده :

 تا کنون مطالب و مقالات بسیاری درباره انسداد چاکنایی در زبان فارسی نگاشته شده است و شبهات زیادی درمورد این همخوان در زبان فارسی وجود دارد. بعضی از نویسندگان با استناد به بعضی شواهد آن را جزو واج‏های زبان فارسی نمی‏دانند و بعضی دیگر با ارائه شواهدی آن را یکی از واجگان این زبان می‏دانند، اما کاربرد آن با استثنائات فراوانی همراه است. آیا انسداد چاکنایی که در ابتدای بعضی از کلمات زبان فارسی وجود دارد، در زیرساخت کلمه جزو واج‏های آن کلمه است یا حاصل فرآیند درج می‏باشد؟ برای پاسخ به این سئوال، در ابتدا کلماتی که در زبان فارسی با انسداد چاکنایی آغاز شده‏اند، از فرهنگ‏ها و منابع مورد نظر استخراج و دسته‏بندی شده‏اند. این دسته بندی بر مبنای توزیع انسداد چاکنایی در سایر مواضع و جایگاه‏های هجا بوده است. مثلاً آیا انسداد چاکنایی، علاوه بر آغازه، در پایانه هجانیز دیده می‏شود؟
کلمات کلیدی :

 لایه مبنا، آغازه، پایانه، ارتقاء.

ساختمان واژه

  نویسنده در این مقاله،به بعضی‏ نکات دستوری مربوط به تکواژهای‏ تصریفی و اشتقاقی مبحث دستور زبان،که در دوره‏ی متوسطه تدریس‏ می‏شود،اشاره کرده و پیش‏نهادهایی اصلاحی نیز ارائه داده‏ است.

کلیدواژه‏ها

 تکرار تصریفی، تکواژ اشتقاقی،پیشینه‏ی تاریخی‏ واژه‏ها،صامت میانجی

تکواژ جمع در زبان فارسی

چکیده:

 ما در این مقاله،با بررسی بعضی از جملات در زبان فارسی و با استفاده از نظرات زبانشناسان،ابتدا وجود گروه‏شمار( number phrase )را در گروه‏ تعریف( DP )زبان فارسی ثابت کنیم و سپس نشان می‏دهیم که جایگاه‏ تکواژ جمع در زبان فارسی نیز مانند دیگر زبان‏ها،هستهء گروه‏شمار است.سپس‏ ضمن بررسی ویژگیهای تکواژ جمع در زبان فارسی،ثابت می‏کنیم که ظاهر نشدن اعداد بیش از یک با اسم‏های دارای تکواژ جمع در این زبان(برخلاف‏ زبانهای دیگر)به دلیل ویژگیهای خاص تکواژ جمع در زبان فارسی است.

 واژه‏های کلیدی:تکواژ جمع،شمار،گروه‏های نقشی،گروه تعریف.

میانجی واج است یا تکواژ هردو یا هیچ کدام

چکیده

 نویسنده در این مقاله می‏کوشد این ادّعا را ثابت کند که عنصر زبانی«میانجی»-برخلاف آن‏چه‏ تاکنون در منابع و مآخذ درسی و غیر درسی آمده-«واج»نیست؛ تنها یک آوای ساده است که نوعی‏ ضرورت زبانی برپایه‏ی قانون‏ تسهیل تلّفظ،حضور آن را در زنیجیره‏ی سخن توجیه می‏کند و قاعدتا به دلایل مستدل و از آن جمله اجباری بودن حضور آن در سخن،نمی‏توان آن را از نوع‏ «واج»به شمار آورد.

کلید واژه‏ها

 میانجی،واج،تکواژ،همزه

 غلامرضا عمرانی

آیا در شعر فارسی قالب «مفرد» هست؟

نویسنده : وحیدیان کامیار، تقی
چکیده :

امروز همه مفرد(جمع آن مفردات)را یکی از قالب‌های شعر فارسی‌ می‌دانند.این گفتار پژوهشی است در این که آیا در گذشته قالبی به نام‌ مفرد وجود داشته یا نه.بر اساس این بررسی مشخص گردید که شاعران از قرن نهم هجری به بعد و به ویژه در سبک هندی،حتی بعضی از شاعران‌ دوره‌های قبل گاه تک بیت‌هایی برجسته می‌سرودند که اگر بعد فرصت‌ غزل ساختن آن را می‌یافتند،غزل می‌شد وگرنه به همان صورت مطلع‌ می‌ماند و احیانا در آخر دیوان شاعر به نام مطالع یا مفردات می‌آمد،علمای‌ بلاغت،بعدها پنداشتند که این تک بیت‌ها،قالبی خاص در شعر فارسی‌ است و حال آن که چنین نبود،حتی اخوان ثالث بنابراین تصور،تک‌ بیت‌هایی به نام مفرد سرود.
کلمات کلیدی :

مفرد-قالب-مطلع-غزل.

تکواژ «خانه» و عملکرد معنایی آن در ساخت واژه زبان فارسی

1-مقدمه

 در این مقاله سعی بر آن است تا در قالب ساخت واژه زبان فارسی‏ معنایی عملکرد تکواژ«خانه»در قیاس با سایر تکواژهای مکان‏ساز(مثل‏ پرداخته شود.معمولا در بررسی‏های ساخت واژه،چه در زبان فارسی و غیر فارسی،عملکرد ساخت واژه در محدوده خاص خود مورد بررسی قرار کوشش می‏شود تا به ویژگیهای ساختی-نحوی تکواژها در همنشینی با یکدیگر گردد.مختصر حاضر با دیدی معنایی به عملکرد تکواژ«خانه»در ساخت‏ فارسی می‏پردازد و تلاش می‏کند تا ضمن معرفی و توصیف آن بعنوان‏ مشخص سازد که انتخاب تکواژها از روی محور جانشینی و فکندن آنها بر همنشینی زبان،به مجموعه‏ای از ملاکهای معنایی نیز وابسته است.به بیان دیگر

بررسی التقای مصوت ها در زبان فارسی؛ تکواژ میانجی یا واج میانجی؟

زبان شناسان(از جمله بلو مفلید:ک 61،نایدا:ک 12،بائر:ک 41 و 51،متیوس: ک 02،و آندرسن:ک 21)تکواژ را توصیف کرده‏اند و از مجموعه تعاریفی که بدست‏ داده‏اند چنین برمی‏آید که تکواژ کوچکترین واحد زبان است که حامل معنی یا نقش‏ دستوری است و بدون از دست دادن این معنی یا نقش،قابل تجزیه به عناصر کوچکتر نیست.به‏طور مثال دو تکواژ"کتاب‏"و"را"به ترتیب دارای معنی و نقش دستوری‏اند و بدون از دست دادن این خصوصیات قابل تجزیه به عناصر کوچکتر نیستند.تکواژ را با توجه به کاربرد در ساخت به انواع آزاد و وابسته تقسیم می‏کنند.

 به‏طور مثال کلمه‏"ناسازگار"از سه تکواژ وابسته(پیشوند نا،پسوند-گار و پایه یا ریشه ساز-)و کلمه‏"بی‏خبری‏"از دو تکواژ وابسته(پیشوند بی-و پسوند-یی-)و تکواژ آزاد(پایه یا ریشه‏"خبر")ساخته شده‏اند.

اقسام کلمه

نویسنده : وحیدیان کامیار، تقی
چکیده :

تعداد واژه‌های هر زبان بسیار است و چون کار علم،رده‌بندی است‌ دانشمندان و دستوریان واژه‌ها را جدا از جمله به صورتهای متفاوتی‌ تقسیم‌بندی کرده‌اند ولی رده‌بندی اقسام واژه‌های فارسی براساس‌ نحو زبان صورت گرفته است.
کلمات کلیدی :

واژه-اقسام واژه-رده‌بندی-نحو.

گیل گمش

این اسطوره از نظر توجه به انسان و عشق به حیات و تلاش بی فرجام برای رهایی از مرگ بی مانند است، گیل گمش ، کسی که سرچشمه را کشف کرده و یا کسی که همه چیز را دیده است، معنا می دهد . او خطاب به انسانی که طالب جاودانگی است چنین می گوید: زندگی را نیافتم.

 در داستان گیل گمش با فناپذیری انسان و جستجوی او در یافتن راز جاودانگی سر و کار داریم. در صفحه مدور برنزی مکشوفه از لرستان، گیل گمش دو شاخه که چهار انار به آن آویزان است بدست دارد. با در دست داشتن انار که مظهر فراوانی می باشد گیل گمش بصورت حامی کشاورزان در آمده است و گاهی نیز او را خدای نعمت می پندارند زیرا در کنار خدای موکل آب ایستاده و عصای بلند دسته داری که مظهر خدای آب است به دست دارد. در برخی از نقوش به دست آمده از لرستان ، گیل گمش دو شیر نر را به دست گرفته که نشان از قدرت و اقتدار او دارد .

پایان نامه دکتری ادبیات با موضوع لیلی و مجنون

عنوان اصلی فرهنگ لغات ، ترکیبات و اصطلاحات مخزن الاسرار، خسرو وشیرین و لیلی ومجنون نظامی گنجوی

پدیدآور یاوری, محمد

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع دکتری تخصصی

تاریخ دفاع 1381 

--------------------------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بررسی و تحلیل ساختاری شعر نظامی(در دو منظومه ی لیلی و مجنون و خسرو و شیرین)

پدیدآور غیبی,محمودرضا

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع دکتری تخصصی

تاریخ دفاع 1388/10/13 

--------------------------------------------------------------------------------

عنوان اصلی تحلیل ساختاری لیلی و مجنون و مم وزین

پدیدآور جباری, نجم الدین

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع دکتری تخصصی

تاریخ دفاع 1381 

پایان نامه ارشد ادبیات با موضوع لیلی و مجنون

 عنوان اصلی مجنون و لیلی بین شوقی و نظامی

پدیدآور طبیبیان,حمید

گرایش رشته زبان وادبیات عرب

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1352 

--------------------------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی نقد نشانه شناختی در مطالعه تطبیقی ادبیات و نقاشی ( با تکیه بر داستان لیلی و مجنون نظامی)

پدیدآور محمدی وکیل,مینا

مقطع کارشناسی ارشد

-------------------------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بیان در لیلی و مجنون نظامی

پدیدآور نوروزی, حسن

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1377 

--------------------------------------------------------------------------------

عنوان اصلی چهره و نقش زن بیژن و منیژه - داستان سیاوش و خسرو و شیرین شاهنامه خسرو و شیرین و شاهنامه لیلی و مجنون نظامی و ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی

پدیدآور روحانی, حسین

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1376 

--------------------------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بررسی شخصیت ازجنبۀ روانشناختی در منظومۀ لیلی و مجنون

پدیدآور کیامنش,منیژه

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

---------------------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بررسی تطبیقی عناصر داستان در ویس و رامین و لیلی و مجنون

پدیدآور شهریاری,منصوره

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1389/11/24 

------------------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی جنبه های نمایشی در گزیده ای از منظومه های عا شقانه ادبیات فارسی (لیلی ومجنون از جامی و ویس ورامین از فخر الدین اسعد گرگانی)

پدیدآور رحیمیان,احسان

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1388/07/15 

---------------------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی بررسی انواع استعارات در منظومه ی لیلی و مجنون نظامی گنجوی

پدیدآور خوشخو ثانی,پویه

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1387/04/30 

---------------------------------------------------------------------------

پایان نامه با موضوع جامی

 عنوان اصلی حکمت عملی و اخلاقیات در هفت اورنگ جامی

پدیدآور جعفری,حسین

گرایش رشته زبان و ادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1389/09/15 

-------------------------------------------------------------------------------

عنوان اصلی تدقیق و تحقیق در احوال و آثار جامی

پدیدآور نصری, شیر احمد

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1346 

-----------------------------------------------------------------

 عنوان اصلی تشبیه و استعاره در یوسف و زلیخای جامی

پدیدآور حسین پور,مجتبی

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1390/11/30 

-----------------------------------------------------------

عنوان اصلی تلمیحات و ملمعات و جناس و اقسلام آن در دیوان جامی

پدیدآور احمدی لمراسکی, محمد

گرایش رشته زبان وادبیات فارسی

مقطع کارشناسی ارشد

تاریخ دفاع 1377 

پایان نامه ادبیات با موضوع ملک الشعرا بهار

عنوان اصلی انعکاس اوضاع سیاسی و اجتماعی در شعر ملک الشعرا بهار

 عنوان اصلی زندگانی سیاسی ملک الشعرا بهار

عنوان اصلی موازنه صور خیال در شعر معاصر (اخوان و بهار)

عنوان اصلی بررسی فرهنگ عامه در شعر دوره‌ی مشروطه (ملک‌الشعرای بهار و فرخی یزدی)

عنوان اصلی نقد آثار ملک الشعراءبهار

عنوان اصلی تصویر در قصاید بهار(ملک الشعرا- محمد تقی)

 درباره سبک شناسی بهار       شمیسا، سیروس

تیرماه برای من از بدترین ماه‏های سال است زیرا از بام تا شام به تصحیح ورقه‏ مشغولم و مجبورم مطالب کم‏وبیش مغلوطی را مکررا بخوانم.مطالعهء مقاله دکتر یوسفی درباهء سبک‏شناسی بهار در دورهء گذشتهء آینده مرا تحریک کرد که از این مخمصه‏ مفری بجویم و به بهانه نوشتن سطوری چند دربارهء آن کتاب عظیم،ساعتی چند را به‏ گشت‏وگذار شبانه بهاری دل خوش دارم:

 1-کسانی که با تاریخچه و جریانات سبک‏شناسی در جهان آشنا هستند بی‏شک‏ تصدیق دارند که سبک‏شناسی مرحوم بهار در عظمت و وسعت همردیف آثار بزرگ سبک‏ شناسان معاصر او از قبیل لئواسپیتزر1( Leo Spitzer )و اریک ائور باخ‏2( Erich Auerbach است.جالب این است که اسپیتزر و ائورباخ هم آثار خود را در همان زمان تألیف سبک‏ شناسی بهار یعنی در سال‏های جنگ جهانی دوم نگاشتند.آنان از آلمان نازی گریخته‏ بودند و به دانشگاه‏های ترکیه پناه برده بودند.ائورباخ می‏نویسد:در آنجا بود که من‏ به یمن فقدان مراجع و مآخذ و دور بودن از کتابخانه‏های غنی از عهدهء تألیف خود برآمدم و اگر چنین ضیقی در کار نبود هرگز چنین توفیقی نمی‏یافتم‏3و مرحوم بهار هم می‏نویسد که کتاب خود را«در اسوء حالات-یعنی متعاقب حبس‏های پیاپی و تبعیدها و زیان‏های گران و آزارهای بی‏موجب و وحشت‏های شبانه‏روزی بیست ساله»4 تألیف کرده است و باید به این‏ها عدم دسترسی به طبع‏های انتقادی سال‏های بعد و نسخ‏ خطی موجود در کتابخانه‏های معتبر جهانی را نیز افزود.